Số tạp chí mới

Liên kết

Thương nhân Trung Quốc vét nông sản Việt: Mừng hay lo?

Đăng lúc: Thứ hai - 25/07/2011 06:16
(DNTM) Từ đầu năm đến nay, thị trường trong nước xuất hiện hàng loạt thương nhân Trung Quốc. Họ sang Việt Nam không phải để bán hàng mà để mua hàng. Theo thông tin từ các địa phương và các hiệp hội ngành hang thì thương nhân Trung Quốc mua vét từ sắn lát, trứng muối đến lợn thịt, hải sản, các hàng nông sản xuất khẩu như cà phê, hồ tiêu, hạt điều và cả gạo,… Hiện tượng này đáng lo hay đáng mừng?
ảnh minh hoạ

ảnh minh hoạ

Vì sao đáng lo?
Trước hết đó là các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp xuất khẩu. Nhiều ngành hàng xuất khẩu gặp khó khăn trong việc mua sản phẩm nên đã có không ít lời phàn nàn tình trạng thương nhân nước ngoài đến tận xã mua nông sản, cạnh tranh ráo riết. Hiệp hội cà phê ca cao Việt Nam đã từng có văn bản gửi lên Bộ Công Thương phản ánh tình trạng này và cho rằng, đây là hoạt động bất hợp pháp cần có sự quản lý chặt chẽ của các cấp chính quyền. Không chỉ có cà phê, hạt tiêu, mà sắn lát cũng là những mặt hàng mà thương nhân Trung Quốc săn lùng. Chuyện giá hạt tiêu thế giới tăng cao và nhu cầu hạt tiêu của Trung Quốc là rất lớn chính là động lực thúc đẩy thương nhân nước này ùa vào Việt Nam mua hàng. Hạt tiêu và phê đắt giá không nói làm gì, nhưng ngay mặt hàng vốn rẻ tiền như sắn cũng bị mua vét đẩy giá lên mạnh. Ai có thể ngờ củ sắn trong nước trước đây chỉ 2.000-3.000đ/kg, nay đã vọt lên 5.000-6.000đ/kg do nhu cầu cao phía Trung Quốc. Nếu không có biện pháp cân đối giữa chuyện xuất và giữ lại cho nhu cầu trong nước thì nhiều khả năng các nhà máy sản xuất bột ngọt, sản xuất xăng, sinh học và thực ăn chăn nuôi trong nước sẽ thiếu nguyên liệu nghiêm trọng.
Việc các thương nhân Trung Quốc ôm tiền về tận cơ sở sản xuất mua thủy sản, trứng muối cũng như các mặt hàng nông sản xuất khẩu nêu trên không chỉ đẩy giá trong nước tăng mạnh mà còn gây tình trạng thiếu nguyên liệu cho các nhà máy chế biến. Hiệp hội thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng phàn nàn chuyện thương nhân Trung Quốc mua vét thủy hải sản gây ra tình trạng thiếu nguyên liệu cho các nhà máy chế biến xuất khẩu của Việt Nam.
Các nhà nghiên cứu kinh tế cho rằng, việc thương nhân Trung Quốc vét mua nông sản thực phẩm đẩy giá lương thực, thực phẩm trong nước gia tăng và do đó khiến chỉ số CPI tăng cao. Trong tháng 6, chỉ số CPI của Hà nội cao hơn hẳn thành phố Hồ Chí Minh được cho là có một phần tác động bởi chuyện thương nhân Trung Quốc mua vét lợn thịt và các loại nông sản ở khu vực phía bắc, khiến nguồn cung bị giảm cục bộ và đẩy chỉ số giá tăng lên.
Không những thế, việc mua một số nông sản với giá cao bất ngờ sẽ khiến nông dân chạy theo lợi nhuận, chặt phá các loại cây đã được quy hoạch để trồng cây có giá hơn, từ đó phá vỡ quy hoạch và cơ cấu hệ cây trồng Việt Nam. Việc 500ha cây keo ở Bình Thuận bị phá để trồng sắn là một ví dụ.
Đặc biệt, điều này sẽ rất nguy hiểm cho sự phát triển kinh tế khi trong thực tế sự trở mặt của thương nhân Trung Quốc theo kiểu:  vụ này trả giá cao, vụ sau dìm ép giá thường xảy ra sẽ rất khó lường và phá vỡ sự ổn định,…
Vì sao đáng mừng?
Đương nhiên, những người mừng chính là những người nông dân một sương hai nắng vất vả trồng cây để đến ngày thu hái bán được giá tốt. Không gì vui hơn khi làm ra hạt cà phê, củ sắn lúc cần bán có người bắc cầu trước nhà mua ngay, trả tiền mặt lại cao hơn bán cho doanh nghiệp trong nước vài giá. Cà phê bán cho thương nhân nước ngoài cao hơn 2.000đ/kg. Trứng muối bán trong nước chỉ 30.000đ/chục, bán cho thương nhân Trung Quốc 40-42.000đ/chục. Với nông dân, mỗi tấn cà phê tăng thêm 2 triệu đồng là quý. Hiện nay, đang vụ vải, tại Lục Ngạn (Bắc Giang) sản lượng có tới 100.000 tấn tăng gấp mười so năm trước. Mọi năm được mùa rớt giá. Nay thương nhân Trung Quốc và sang mua tận gốc, giá bán cho họ là 15.000đ/kg, trong lúc thương nhân trong nước chi mua với giá 6.000đ – 8.000đ/kg. Thế cho nên người trồng vải theo chuẩn VIETGAP mừng hết biết khi thương nhân Trung Quốc đến mua.
Trong 2 năm gần đây, thương nhân Trung Quốc sang Việt Nam mua hàng ngày càng nhiều. Ở Trung Quốc, do thiên tại nhiều nơi hạn hán, lũ lụt, mất mùa thiếu lương thực, thực phẩm. Giá lương thực thực phẩm ở Trung Quốc tăng cao khiến cho lạm phát ở nước này tăng vọt. Vì thế, thương nhân Trung Quốc tìm sang Việt Nam, nơi có nhiều lương thực, nông sản xuất khẩu là đương nhiên. Để mua được hàng, họ không ngại trả giá cao. Tất nhiên, kèm với giá cao cũng yêu cầu chất lượng hàng tốt hơn. Vải ở Lục Ngạn cũng phải là quả đều, chín hồng, không sâu đầu được đóng trong hộp xốp có lót giấy hồng theo yêu cầu. Trứng muối ở miền tây Nam bộ được chọn lựa chọn kỹ, phân loại theo khối lượng, muối xong bọc từng quả vào túi nylon có in sẵn lô gô, cứ 160 quả xếp trong một thùng xốp… các thùng xốp xếp vào container để chuyển đi.
Ngay trong giới nghiên cứu nhiều người cũng cho rằng, thương nhân Trung Quốc sang Việt Nam mua nông sản, thực phẩm với giá cao giúp cho việc tiêu thụ hàng của nông dân tốt hơn, được giá hơn là điều đáng mừng. Nếu không có khách hàng này chắc chắn nông dân trong nước sẽ bị ép giá, chịu thua lỗ.
Ý kiến
Việc các thương nhân Trung Quốc sang nước ta mua ồ ạt các loại nông sản , thực phẩm… với giá cao chứng tỏ nhu cầu về những sản phẩm này ở thị trường Trung Quốc là rất lớn. Cái đáng nói trước hết chính là các doanh nghiệp chúng ta không nắm được những nhu cầu của thị trường 1,4 tỷ dân ở sát nách mình, từ đó chủ động khai thác nguồn hàng trong nước xuất sang thị trường. Nếu làm được như thế, không những chỉ tăng kim ngạch xuất thu hẹp khoảng cách nhập siêu từ Trung Quốc mà còn khuếch trương sản phẩm và thương hiệu Việt Nam.
Thứ hai, rõ ràng các doanh nghiệp Việt Nam cần học tập cách kinh doanh của thương nhân Trung Quốc. Trong khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam bắc cầu ở kho chờ nông dân mang cà phê, hạt tiêu, sắn lát…đến bán thì thương nhân Trung Quốc len lỏi vào tận cơ sở sản xuất, thuê nhà dân làm nơi tập kết mua hàng. Thương nhân Trung Quốc không ép giá nông dân mà mua với giá cao. Chắc chắn, họ biết sẽ bán được giá bao nhiêu để đưa ra giá mua cao nhưng vẫn có lời. Trong khi doanh nghiệp Việt Nam bán được giá cao nhưng vẫn ép giá nông dân. Có ý kiến nhận xét chua chát: thương nhân Trung Quốc sang mua hàng hóa tốt ở Việt Nam cũng như thương nhân Việt Nam sang Trung Quốc mua hàng, nhưng ta thường mua hàng bẩn hàng độc về. Vụ Công ty Việt An (bán hàng qua truyền hình) mua hàng Trung Quốc về bán với giá trên trời mà vẫn quảng cáo là hàng Thụy Sỹ là một minh chứng rõ rệt cho nhận xét này.
Thứ ba, nếu việc thương nhân Trung Quốc vào nước ta mua hàng là vì phần quy định như các hiệp hội cáo giác các cơ quan quản lý cần có biện pháp kiểm tra xử lý chứ không thể để tình trạng này diễn ra nhiều tháng nay mà không có biện pháp nào ngăn chặn là không thể chấp nhận được.
Thứ tư, việc tiêu thụ được hàng với giá cao cho nông dân là điều đáng mừng vì có thể cải thiện đời sống nông dân, tạo điều kiến tiếp tục mở rộng sản xuất phát triển hơn nữa. Thương nhân Trung Quốc mua nông sản giá cao cũng tốt. Thương nhân Việt Nam mua càng tốt. Nếu thương nhân Việt mua giá cao và xuất đi thì càng tốt nữa.
Thứ năm, những cảnh báo từ các nhà nghiên cứu cũng cần được thông tin tới nông dân. Song cách khắc phục tốt nhất là doanh nghiệp Việt Nam cần nắm bắt thị trường Trung Quốc tốt hơn, có thể qua việc thương nhân họ vào nước ta tìm ra bạn hàng thích hợp để phân chia công đoạn; doanh nghiệp Việt có tổ chức nguồn hàng đưa lên biên giới, thương nhân Trung Quốc lo từ biên giới về bán trong nước. Khi đó vẫn tiêu thụ được hàng cho nông dân vẫn ngăn chặn được chuyện thương nhân Trung Quốc tự do vào Việt Nam, gây khó khăn cho quản lý, ổn định thị trường nội địa. Điều đáng lưu ý là không nên vì những lý do này mà ép giá nông dân, nếu không sẽ khó tránh trường hợp “mất cả chì lẫn chài”.
 

Hoàng Dương

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline : 0913535939
Liên hệ nội dung: Việt Hằng : 0989.153.746