Số tạp chí mới

Liên kết

Hội nhập với ngành chăn nuôi: Áp lực phải đổi mới nếu không muốn thua trên sân nhà

Đăng lúc: Thứ sáu - 01/07/2016 14:48
(DNTM) Ngành chăn nuôi dù hết sức cố gắng, tổ chức lại nhưng sẽ không thể chủ động hội nhập nếu toàn bộ tổ chức chính trị không cùng vào cuộc. Trung ương và các địa phương cần sớm ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp, dễ tiếp cận để giúp ngành chăn nuôi vượt qua các thử thách gay gắt và tận dụng cơ hội để phát triển, tăng khả năng cạnh tranh, tránh bị “nốc ao” trên sân nhà.
Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Đây là nội dung được TS. Đoàn Phương Trúc – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Chăn nuôi Việt Nam đề cập tại Hội thảo “Tác động của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU tới doanh nghiệp Việt Nam”.

Cơ hội ngay từ nội tại
Theo TS. Đoàn Phương Trúc, ngành chăn nuôi của Việt Nam hiện đang ở mặt bằng thấp. Khi tham gia vào Hiệp định thương mại thế hệ mới EVFTA, ngành chăn nuôi cũng như các ngành sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ có được những cơ hội quý giá như tiếp cận nhanh với các tiến bộ kỹ thuật mới, khoa học công nghệ mới và cách tổ chức sản xuất tiên tiến do các nước khối EU có nền chăn nuôi công nghiệp, hiện đại, tiên tiến hơn hẳn nước ta. Ngành chăn nuôi sẽ thu hút được các nhà đầu tư mới, phát triển chăn nuôi theo công nghệ cao với cùng phương thúc sản xuất theo chuỗi giá trị bền vững, hiệu quả và sẽ có thêm nhiều nhà đầu tư từ EU vào lĩnh vực chế biến, tạo sản phẩm cao cấp, giá trị gia tăng cao.
Trước mắt, cơ hội lại đến từ chính nội tại, đó là áp lực buộc ngành chăn nuôi phải kiên quyết tổ chức lại sản xuất, đẩy nhanh tái cơ cấu ngành theo hướng phát triển bền vững và gia tăng giá trị. Bản thân những người trong ngành cần đổi mới tư duy, tiếp cận tư duy của hội nhập và chấp nhận cạnh tranh, tư duy sản xuất theo chuỗi, kể cả tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Cơ hội nội tại này rất quan trọng và cũng lại là thách thức mà trong thời gian vàng khoảng 7 đến 10 năm tới đây chúng ta phải vượt qua để không bị thua trên sân nhà. trong quá trình củng cố và phát triển, ngành chăn nuôi cần tận dụng mọi lợi thế do các cam kết xóa bỏ thuế quan đối với các sản phẩm, công nghệ mà Việt Nam đang nhập khẩu từ các nước EU như con giống lợn, gà, vịt, bò sữa; một số nguyên liệu và thức ăn bổ sung, nhiều loại vacxin và thuốc thú y; các trang thiết bị chuồn trại, dụng cụ chăn nuôi, ấp trứng, máy móc, dây chuyền sản xuất thuốc thú y, chế biến thức ăn… Qua đó, góp phần tiếp cận công nghệ cao và giảm chi phí đầu vào.
Đặc biệt, cam kết của EU về xóa bỏ thuế ngay cho mặt hàng mật ong từ khi EVFTA có hiệu lực và không áp dụng hạn ngạch thuế quan sẽ là cơ hội lớn cho ngành nuôi ong xuất khẩu mật ong nguyên chất của Việt Nam mà lâu nay thị trường EU đang chiếm trên 80% thị phần xuất khẩu của Việt Nam. Về lâu dài, hợp tác với EU trong lĩnh vực chế biến sẽ tạo cơ hội để ngành chăn nuôi có thể xuất khẩu một số sản phẩm có lợi thế như thịt lợn và sản phẩm chế biến từ thịt, sữa vào các thị trường có giá trị gia tăng cao hơn.
Nhưng thách thức thì rất gay gắt và áp lực
Tuy nhiên, theo ông Phương, cơ hội vẫn chỉ là cơ hội nếu chúng ta không biết tận dụng để biến thành lợi ích. Trong khi đó, thách thức thì rất gay gắt và gây áp lực ngay từ khi các FTA nói chung và EVFTA nói riêng có hiệu lực do khả năng cạnh tranh của ngành chăn nuôi rất thấp.
Cụ thể, giá thành sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam hiện đang cao hơn khoảng 25 – 30% so với các nước thuộc khối EU. Nguyên nhân chủ yếu do sản xuất nhỏ, manh mún, giống vật nuôi cho sản xuất chưa đảm bảo, năng suất vật nuôi thấp, chi phí đầu vào cao do phụ thuộc khá nhiều vào nhập khẩu… Bên cạnh đó, sản xuất, tiêu thụ chưa theo chuỗi nên phí trung gian nhiều; cơ chế tín dụng đối với ngành chăn nuôi chưa hợp lý như khó tiếp cận vốn vay, lãi suất ngân hàng cao hơn khá nhiều so với nhóm các nước phát triển trong AEC, EVFTA hay trong TPP…
Không chỉ nằm ở giá thành, chất lượng sản phảm và ATVSTP của ngành chăn nuôi Việt Nam cũng còn kém do môi trường chăn nuôi đang bị ô nhiễm, lò mổ thủ công không đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y còn nhiều, một số trang trại chưa thực hành chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAHP và đảm bảo an toàn sinh học. Đồng thời, hoạt động kiểm soát sản phẩm nhập khẩu qua đường tiểu ngạch còn sơ hỏ, chưa tận dụng các quy định về phòng vệ thương mại và hàng rào kỹ thuật (SPS, TBT) đối với sản phẩm nhập khẩu đông lạnh.
Theo ông Đoàn Phương Trúc, hai thách thức này đang làm cho khả năng cạnh tranh của các sản phẩm chăn nuôi nước ta khá thấp so với rất nhiều nước tham gia EVFTA. Xóa bỏ thuế quan sẽ tạo cơ hội để thịt lợn đông lạnh, các sản phẩm từ thịt, sữa… nhập vào nước ta.
Ngoài ra, thách thức còn đặt ra khi Việt Nam có quá ít trang trại chăn nuôi quy mô vừa và lướn, tỷ lệ ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi thấp. Việc tổ chức sản xuất – tiêu thụ lại chưa theo chuỗi liên kết giá trị, việc xây dựng thương hiệu và công tác xúc tiến thương mại chưa được quan tâm.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp trang trại chăn nuôi của Việt Nam cũng chưa chủ động tìm hiểu và hội nhập kinh tế, tỷ lệ doanh nghiệp còn mơ hồ về AEC, EVFTA, TPP và các FTA khác còn khá cao nên rất nhiếu chủ động khi tham gia hội nhập.
Về cơ chế chính sách đối với ngành chăn nuôi khi tham gia hội nhập cũng còn thiếu và khó tiếp cận, Đại diện Hội Chăn nuôi Việt Nam nhận định, ngành chăn nuôi không thể tổ chức lại để chủ động hội nhập nếu không có sự tham gia vào cuộc của cả hệ thống chính trị thông qua các chính sách liên quan tới đất đai, với có chế tín dụng ưu đãi, ưu đãi về thuế… tới khuyến khích phát triển các chuỗi liên kết giá trị trong chăn nuôi, tới việc hình thành các HTX chăn nuôi kiểu mới, chính sách đầu tư công nghệ cao, chính sách hỗ trợ nông hộ, trang trại ứng dụng VietGAHP…
3 nhóm giải pháp cấp bách
Xuất phát từ thực trạng trên, Đại diện Hội Chăn nuôi Việt Nam đã đưa ra 3 nhóm giải pháp chính để ngành chăn nuôi có thể vượt qua những thách thức gay gắt trong bối cảnh hội nhập.
Thứ nhất, nhóm giải pháp về kỹ thuật. Công tác giống vật nuôi cần phải được chọn tạo phù hợp với điều kiện sinh thái từng vùng. Kiểm soát chặt chẽ chất lượng giống nhằm góp phần tăng năng suất vật nuôi 12 – 15% trong những năm tới. Tăng cường quản lý chất lượng thức ăn chăn nuôi, không sử dụng chất cấm và lạm dụng chất kháng sinh. Xây dựng các hàng rào kỹ thuật phù hợp với các cam kết trong các FTA, khuyến khích đầu tư xử lý môi trường trong chăn nuôi
Thứ hai, nhóm giải pháp về tổ chức sản xuất. Cần đẩy nahnh tiến độ tái cơ cấu ngành chăn nuôi ở các địa phương theo hướng phát triển các sản phẩm có lợi thế từng vùng, tập trung nâng cao năng suất, hạ giá thành và đảm bảo ATVSTP, phát triển bền vững.
Tổ chức sản xuất liên kết theo chuỗi: Các doanh nghiệp lớn giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt các doanh nghiệp nhỏ, các trang trại và các hợp tác xã, nông hộ chăn nuôi. Việc sản xuất theo chuỗi sẽ góp phần giảm 12 – 15% giá thành sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh và dễ tiếp cận thị trường xuất khẩu sản phẩm có lợi thế.
Cùng với đó, thu hút các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đầu tư vào ngành chăn nuôi, khuyến khích đầu tư công nghệ cao, đầu tư vào các khâu chọn tạo giống, giết mổ - chế biến, xử lý môi trường. Đẩy mạnh phổ biến tuyên truyền các nội dung liên quan đến hội nhập kinh tế để các địa phương và cả ngành chăn nuôi có thể chủ động hội nhập. Đồng thời, Trung ương và địa phương cùng doanh nghiệp cần có chương trình xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và tận dụng mọi cơ hội để xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi có lợi thế.
Thứ ba, nhóm giải pháp về cơ chế chính sách. Ngoài các giải pháp liên quan tới cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan quản lý từ trung ương tới địa phương, ngành chăn nuôi rất cần các cơ chế chính sách có tình chất đặc thù trong giai đoạn 10 năm tới. Đó là cơ chế tín dụng hợp lý với lãi suất vay ưu đãi, có chế tiếp cận vốn thuận lợi, miễn giảm thuế thu nhập trong thời gian đầu của hội nhập đối với các hoạt động chọn lọc, sản xuất con giống, giết mổ, chế biến sản phẩm, đầu tư công nghệ…
Khuyến khích tổ chức sản xuất – tiêu thụ theo chuỗi giá trị, chăn nuôi theo VietGAHP, an toàn sinh học, hình thành các HTX và Tổ hợp tác chăn nuôi kiểu mới. Hỗ trợ xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại.
Chính phủ sớm ban hành Nghị định về HTX nông nghiệp kiểu mới. Trong đó có HTX chăn nuôi. Ban hành bổ sung các quy định về phòng vệ thương mại theo đúng các cam kết trong TPP và các FTA khác để bảo vệ sản xuất trong nước. Các Hội và Hiệp đội cần thực hiện chức năng là cầu nối trong mối quan hệ công – tư trong suốt quá trình chủ động hội nhập của ngành chăn nuôi.

Thơm Nguyễn
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline : 0913535939
Liên hệ nội dung: Việt Hằng : 0989.153.746