Số tạp chí mới

Liên kết

Chính sách thuế đối với khai thác khoáng sản đảm bảo chống thất thu NSNN

Đăng lúc: Thứ ba - 16/05/2017 15:06
Theo Bộ Tài chính, hệ thống chính sách thuế, phí, lệ phí (gọi chung là thuế) đối với hoạt động thăm dò, khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản hiện hành bao gồm: Thuế Tài nguyên: Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Thuế giá trị gia tăng (GTGT); Thuế xuất khẩu; Thuế nhập khẩu; Thuế bảo vệ môi trương (BVMT); các khoản phí và lệ phí… hiện nay rất chặt chẽ, ngăn ngừa thất thoát tiền thuế của Nhà nước.
Hoạt động khai thác khoáng sản đem lại nguồn thu lớn cho NSNN. Ảnh: BCĐ 389

Hoạt động khai thác khoáng sản đem lại nguồn thu lớn cho NSNN. Ảnh: BCĐ 389

Đồng thời, góp phần đảm bảo khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, góp phần BVMT, bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản, đảm bảo nguồn dự trữ quốc gia về tài nguyên để phụ vụ việc phát triển kinh tế - xã hội; Đảm bảo đơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với thực tế và tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong việc kê khai thuế.
Bộ Tài chính đổi mới chính sách tài chính đối với hoạt động điều tra, thăm dò, khai thác, chuyển nhượng khoáng sản. Xác định đúng giá trị tài nguyên khoáng sản được khai thác. Sau khi Nghị quyết số 02-NQ/TW được ban hành; thực hiện Luật Khoán sản, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường trình Chính phủ ban hành Nghị định số 203/2013/NĐ-CP ngày 28/11/2013 của Chính phủ quy định về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản ( có hiệu lực thi hành từ ngày 20/01/2014); Nghị định số 158/2016/NĐ-CP  ngày 29/11/2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật khoáng sản và có hiệu lực thi hành từ ngày 15/01/2017). Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định trên cơ sở giá, trữ lượng, chất lượng khoáng sản, loại hoặc nhóm khoáng sản, điều kiện khai thức khoáng sản. Mức thu tiền cấp quyền khai thức khoán sản là từ 1% đến 5 % trên giá trị quặng nguyên khai của khu vực khoáng sản được phép khai thác tùy theo từng nhóm, loại khoáng sản.
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản là công cụ tài chính, thể hiện vai trò sở hữu nhà nước đối với tài nguyên quốc gia và thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thức, sử dụng tài nguyên của tổ chức, cá nhân; qua đó góp phần bảo vệ, khai thác hợp lý, tiết kiệm nguồn tài nguyên; xóa bỏ tình trạng xin cho để được cấp giấy phép khai thác khoáng sản như trước đây; đồng thời tăng thu ngân sách nhà nước, cụ thể số tiền thu tiền cấp quyền vào NSNN từ 2015-2016 như sau: năm 2015 là: 4.506 tỷ đồng và năm 2016 là 5.219 tỷ đồng.
Xây dựng cơ chế đấu giá quyền khai thác khoáng sản, đảm bảo lợi ích của Nhà nước phù hợp. Triển khai thực hiện Luật Khoáng sản năm 2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 15/2012/NĐ-CP ngày 9/3/2012 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Khoáng sản; Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26/3/2012 về đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Nghị định số 203/2013/NĐ-CP ngày 28/11/2013 của Chính phủ quy định về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản; Nghị định số 142/2013/NĐ-CP ngày 24/10/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản.
Thực hiện theo quy định của Luật Khoáng sản năm 2010, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Thông tư liên tịch 54/2014/TTLT-BTNMT-BTC ngày 9/9/2014 quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 22/2012/NĐ-CP về đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Ngày 02/11/2016, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị số 31/CT-TTG về tang cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, trong đó tại điểm a, e mục 8, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo về việc quản lý khai thác tài nguyên như sau: Thực hiện nghiêm túc việc đấu giá công khai, minh bạch khi cấp quyền khai thác tài nguyên: đánh giá tác động môi trường theo nguyên tắc chỉ khai thác tài nguyên khi tổng lợi ích xã hội lớn hơn tổng chi phí phát sinh, kể cả chi phí môi trường, xã hội.
Tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nghĩa vụ tài chính tài nguyên của tổ chức, cá nhân khi được Nhà nước cấp quyền khai thác tài nguyên, tránh thất thoát.
Với việc đẩy mạnh cấp quyền khai thác khoáng sản theo hình thức đấu giá sẽ góp phần làm tăng số thu ngân sách nhà nước về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tạo tính công khai, minh bạch cũng như chống được sự lãng phí trong khai thác khoáng sản.
Trước khi Nghị quyết số 02-NQ/TW được ban hành, chính sách thuế tài nguyên được thực hiện theo quy định tại Luật thuế tài nguyên số 45/2009/QH12 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2010): Nghị quyết số 928/2010/UBTVQH12 ngày 19/4/2010 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về việc ban hành Biểu mức thuế suất tài nguyên: Nghị định số 50/2010/NĐ-CP ngày 14/5/2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế tài nguyên và Thông tư số 105/2010/TT-BTC ngày 23/7/2010 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế tài nguyên và hướng dẫn thi hành Nghị định số 50/NĐ-CP của Chính phủ.
Việc thực thi Luật Thuế tài nguyên và các văn bản hướng dẫn thi hành đã khác phục những mặt hạn chế, chưa đầy đủ và nâng cao hiệu lực của chính scahs thuế tài nguyên hiện hành; Thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tiếp tục cải cách, xây dựng hệ thống thuế đồng bộ với các văn bản pháp luật khác có liên quan: Tăng cường quản lý nhà nước đối với tài nguyên, bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả; bảo vệ môi trường; Góp phần đảm bảo ổn định nguồn thu ngân sách.
Việc sửa đổi, bổ sung chính sách thuế tài nguyên trong thời gian qua đã nâng cao nhận thức về vai trò của tài nguyên đối với sự phát triển kinh tế đất nước. Góp phần nâng cấp cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên khoáng sản thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu về giá tính thuế tài nguyên. Góp phần tăng cường công tác quản lý cấp phép khai thác khoáng sản, có quy hoạch khoáng sản hợp lý, tăng cường công tác thẩm tra, thẩm định dự án khai thác khoáng sản.
Góp phần bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Số thu thuế tài nguyên trong giai đoạn 2011 – 2015 như sau: Năm 2011 là 39.910 tỷ đồng, thu từ các tài nguyên khác là 6.389 tỷ đồng. Năm 2012 là 41.312 tỷ đồng, chiếm 5,5% tổng thu NSNN, tăng 2.013 tỷ đồng so với năm 2011. Năm 2014 là 38.048 tỷ đồng, chiếm 4,4% tổng thu NSNN, tăng 173 tỷ đồng so với năm 2013. Năm 2015 là 29.111 tỷ đồng, chiếm 2,7% tổng thu NSNN. Năm 2016: Thực hiện Nghị quyết số 1084/2015/UBTVQH13 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2016) số thu thuế tài nguyên ước tính tăng khoảng 3.180 tỷ đồng so với năm 2015.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính chỉ ra những khó khăn như: Trong những năm qua Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt quá nhiều dự án điều tra cơ bản về địa chất khoáng sản, bố trí kinh phí dàn tải cho các dự án, chưa tập trung cho các dự án trọng điểm. Một số dự án điều tra cơ bản địa chất khoáng sản kéo dài thời gian thực hiện trong nhiều năm nên việc sử dụng kết quả điều tra còn hạn chế. Tình trạng khai thác trái phép tài nguyên khoáng sản vẫn còn diễn ra phức tạp ở nhiều địa phương, làm thất thoát nguồn tài nguyên thiên nhiên quốc gia, thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời gây tác động xấu đến môi trường nơi có tài nguyên khoáng sản bị khai thác trái phép.
Cơ chế thu một số khoản thu đối với hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản chưa thực sự phù hợp đã tạo ra gánh nặng về tài chính đối với những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, cụ thể: Thực hiện Nghị định số 203/2013/NĐ-CP ngày 28/11/2013 của Chính phủ, tổ chức, cá nhân hoạt động khai thác khoáng sản phải nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Thực tế triển khai thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản cho thấy đây là một khoản phải nộp lớn đối với doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp chưa tiến hành hoạt động khai thác, không có doanh thu, nguồn tiền, nên phải vay để nộp và phát sinh lớn chi phí lãi vay…
Nguyên nhân là do công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về khoáng sản còn chưa được thường xuuyên, toàn diện. Công tác quản lý việc cấp phép khai thác khoáng sản còn nhiều hạn chế; việc cấp phép tràn lan dẫn đến việc khai thác nhỏ lẻ, manh mún không đem lại hiệu quả kinh tế cao, làm ô nhiễm, tàn phá môi trường, kéo theo tình trạng khai thác trái phép…
Theo Bộ Tài chính thời gian tới, để hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật hướng dẫn về phát triển tài nguyên khoáng sản và công nghiệp khai khoáng, trong thời gian tới cần: Tiếp tục rà soát, đánh giá việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về khoáng sản, kịp thời đề xuất với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung, xây dựng chính sách theo hướng cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng đối với lĩnh vực khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đảm bảo hiệu quả, phù hợp; hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao vai trò quản lý nhà nước đối với tài nguyên khoáng sản của quốc gia.
Có thể nghiên cứu, ban hành chính sách đấu giá quyền khai thác khoáng sản (bán tài nguyên, bán mỏ) phù hợp và phân kỳ thu hợp lý ( thay bằng việc thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản như hiện nay)… Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản, đặc biệt quan tâm tới: đẩy mạnh kiểm tra, giám sát theo chiều sâu đối với quy trình, công nghệ khai thác; thực hiện các giải pháp nhằm kiểm soát sản lượng khai thác thực tế của cá tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản.
 
theo bcd389.gov.vn

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline : 0913535939
Liên hệ nội dung: Việt Hằng : 0989.153.746