Số tạp chí mới

Liên kết

Giải bài toán sử dụng vốn hiệu quả tại doanh nghiệp

Đăng lúc: Thứ tư - 17/10/2012 12:12
(DNTM) Theo điều tra thực hiện năm 2011 của Công ty CP Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report), chỉ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) của 500 công ty lớn nhất Việt Nam (VNR500) có xu hướng giảm dần đều trong 3 năm gần đây.
ảnh minh họa: nganhangonline

ảnh minh họa: nganhangonline

Hiệu quả sử dụng vốn giảm
Đặc biệt, tuy hiệu quả sử dụng vốn bị sụt giảm trong thời gian gần đây, nhưng các DN lớn của Việt Nam vẫn chú trọng việc tăng vốn, tăng quy mô, thay vì tập trung nâng cao hiệu quả và năng suất của đồng vốn tại DN. Có tới trên 60% DN được điều tra cho rằng, “khó huy động vốn” thuộc nhóm 3 khó khăn lớn nhất của DN trong năm 2011 và 2012. Trong khi đó, chỉ dưới 30% DN cho rằng, “thiếu dự án đầu tư có hiệu quả cao” là khó khăn lớn của DN trong 2 năm tới.
Không chỉ các DN lớn, mà các DN nhỏ và vừa cũng đang gặp vấn đề về sử dụng hiệu quả nguồn vốn. Theo Báo cáo thường niên về DN nhỏ và vừa của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) năm 2010, năng lực sử dụng vốn của doanh nghiệp ở cả 8 ngành được nghiên cứu, gồm viễn thông, bảo hiểm, sản xuất và phân phối điện, vận tải đường thủy, sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất, may mặc, sản xuất sản phẩm từ cao su - plastic và xây dựng đều có xu hướng giảm, trong đó các ngành viễn thông, sản xuất và phân phối điện giảm mạnh hơn cả.
Một điểm yếu cố hữu của các DN Việt Nam, đặc biệt là DN nhỏ và vừa là, thường chỉ khi nào cần đầu tư mới, họ mới bắt đầu tính đến chuyện đi vay hoặc phát hành cổ phiếu để huy động vốn. Chính việc không tính đến chiến lược dài hạn này đã làm DN Việt bỏ lỡ nhiều cơ hội đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến tính an toàn của cấu trúc vốn.
Thực tế thời gian qua cũng cho thấy, các DN Việt Nam phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn vay, nhiều DN không kiểm soát được dòng tiền thu về do chạy theo chỉ tiêu doanh thu và dùng vốn ngắn hạn để đầu tư trung hạn, dẫn đến sự mất cân đối về nguồn vốn. Trong khi đó, một bộ phận không nhỏ DN dùng quá nhiều vốn tự có, nên hạn chế về vốn, khó tiếp cận các dự án lớn.
Trong một vài năm gần đây, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp đã niêm yết trên thị trường chứng khoán, tìm mọi cách tăng vốn cổ phần liên tục, trong khi chưa thực sự có dự án đầu tư có hiệu quả. Có doanh nghiệp có vốn cổ phần tăng gấp hàng chục lần trong vài năm. Điều này dẫn đến việc vốn cổ phần ngày càng tăng, nhưng tỷ số ROE và EPS ngày càng giảm, không có lợi cho chiến lược dài hạn của doanh nghiệp.
Cần tái cấu trúc vốn theo hướng giảm rủi ro
Các công ty theo đuổi mô hình kinh doanh hiệu quả vốn luôn tìm cách xây dựng hoặc tái cấu trúc các yếu tố trong bảng cân đối kế toán để khơi dậy mọi cơ hội nhằm tìm kiếm lợi nhuận.
Tập trung vốn đầu tư vào những tài sản, những phi vụ kinh doanh mà theo họ sẽ mang lại lợi nhuận tốt nhất có thể cho công ty đó chính là chiến lược kinh doanh hiệu quả vốn. Mặc dù ít nhiều cũng sẽ chứa đựng những rủi ro và hạn chế do những yếu tố thị trường mang lại đối với bản thân một chiến lược. Tuy nhiên, ít nhiều chiến lược này cũng giúp rất nhiều công ty tạo ra giá trị thực sự và trong nhiều trường hợp có thể là giải pháp tối ưu trong giai đoạn hoạt động SXKD của công ty bị trì trệ.
Trên thực tế, các công ty hoàn toàn có thể sử dụng cấu trúc vốn hiện có trong bảng cân đối kế toán của mình để tìm kiếm những cơ hội kinh doanh mới, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, mà không cần phải thường xuyên tìm đến các thị trường vốn để huy động thêm cốn cho công ty. Điều này không chỉ nâng cao sự tín nhiệm của các nhà đầu tư đối với công ty mà còn giúp công ty giảm chi phí giao dịch và nhanh chóng nắm bắt những cơ hội mới.
Trong điều kiện nguồn vốn hạn chế như hiện nay, các công ty cần tiến hành cấu trúc lại danh mục tài sản trong bảng cân đối kế toán của mình theo hướng loại bỏ bớt những tài sản không quan trọng và bỏ qua những dòng tiền khó kiểm soát, tập trung đầu tư vào những hoạt động có thể đem lại hiệu quả cao.
Sau khi tích lũy vốn được tạo ra từ các hoạt động kinh doanh này, dòng vốn được tạo ra này có thể được tái đầu tư trở lại trong mảng kinh doanh chính của công ty và thông qua đó vốn của công ty bắt đầu được cải thiện đáng kể, cũng có thể thông qua cả hoạt động mua bán sáp nhập.
DN cần xây dựng cấu trúc vốn tối ưu nhằm làm giảm rủi ro và chi phí vốn. Thực tế cho thấy, khó có thể đạt hiệu quả kinh doanh cao nếu chỉ sử dụng vốn tự có. Tùy theo tỷ lệ vốn vay được sử dụng để tạo ra hiệu quả kinh doanh mà giá trị của doanh nghiệp sẽ tăng lên nhiều hay ít. Do vậy, doanh nghiệp cần xác định mức tỷ lệ vốn vay nhất định trong cấu trúc vốn của doanh nghiệp.
Trên thực tế, vẫn có doanh nghiệp nâng mức vốn vay lên trên 50% mà vẫn đạt được hiệu quả sử dụng vốn như mong đợi. Nhưng từ cấu trúc vốn tối ưu được xác định ứng với những điều kiện riêng của doanh nghiệp, cấu trúc vốn mục tiêu thường được các doanh nghiệp duy trì mức tỷ lệ vốn vay trong độ an toàn mà đa phần doanh nghiệp ứng dụng thấp hơn tỷ lệ vốn sở hữu, có thể là 60% vốn chủ sở hữu và 40% vốn vay.
Khi nào nên tái cấu trúc vốn doanh nghiệp?
Một trong những phạm vi của nhiệm vụ tái cấu trúc vốn trong doanh nghiệp là xem xét giải thể hoặc thanh lý những bộ phận kinh doanh không hiệu quả, hay nói cách khác là những lĩnh vực kinh doanh không phải là thế mạnh của doanh nghiệp. Mặc dù vậy, các công ty thường dè dặt khi sử dụng các công cụ tái cấu trúc do lo ngại về sự ổn định của thực thể mới hoặc lo ngại về sự bất ổn, chi phí và sự phức tạp khi thực hiện.
Với một công ty mẹ, với những nguồn lực sẵn có của mình, không còn đảm nhiệm tốt nhất vai trò tạo ra giá trị lớn nhất cho công ty con, hay nói cách khác là không còn là người chủ tự nhiên của doanh nghiệp, hoặc trong trường hợp lợi ích chiến lược của công ty mẹ và công ty con là mâu thuẫn nhau, công ty mẹ cần phải thực hiện thoái vốn toàn bộ cho các cổ đông hiện hữu.
Nếu công ty con tăng trưởng ở mức trung bình hoặc cao hơn những doanh nghiệp khác trong ngành và có thể tận dụng lợi thế về cấu trúc của công ty mẹ để vay vốn với chi phí thấp, công ty có thể chứng khoán hóa một phần nhỏ cổ phần của mình tại công ty con (khoảng 20% sở hữu hoặc ít hơn), hoặc phát hành dưới dạng phát hành cổ phiếu chuyển đổi không có quyền kiểm soát.
Thực tế đã cho thấy, khi các doanh nghiệp nắm rõ những nguyên tắc căn bản khi ra quyết định tái cấu trúc và lựa chọn các phương án tái cấu trúc, quá trình này sẽ mang lại những lợi ích to lớn, gia tăng giá trị cổ đông, thu hút thêm các nhà đầu tư, và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Tại Mỹ, các thương vụ thoái vốn toàn bộ cho các cổ đông hiện hữu có chỉ số sinh lời cho cổ đông lên tới 27% so với 17,2% trung bình tại 500 công ty có mức vốn hóa thị trường lớn nhất của bảnh xếp hạng S&P 500. Với phương án thoái vốn thông qua phát hành cổ phiếu ra công chúng trong đó công ty mẹ vẫn nắm quyền kiểm soát, chỉ số này là 24% so với 11% trung bình tại 2000 doanh nghiệp có chỉ số vốn hóa nhỏ Russell 2000.
H. Phương (tổng hợp)

 


Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline : 0913535939
Liên hệ nội dung: Việt Hằng : 0989.153.746