hoc tap Bac

Số tạp chí mới

Liên kết

Việt Nam ứng phó, điều hành linh hoạt trước chiến tranh thương mại Mỹ-Trung

Đăng lúc: Thứ ba - 28/05/2019 10:36
(DNTM) Phạm vi chiến tranh thương mại Mỹ - Trung không chỉ gia tăng ở diện hàng hóa bị áp thuế của mỗi bên từ 924 mặt hàng lên 10.745 mặt hàng, mà còn lan sang cả các lĩnh vực khác như đầu tư, khoa học công nghệ, sở hữu trí tuệ, tài chính - tiền tệ...
Ảnh minh họa. Nguồn: theleader.vn

Ảnh minh họa. Nguồn: theleader.vn

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung nổ ra từ tháng 7/2018 với việc Mỹ áp thuế nhập khẩu lên 34 tỷ USD hàng Trung Quốc, cáo buộc nước này vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và có các hoạt động thương mại không công bằng. Qua nhiều vòng, Mỹ đã áp thuế lên tổng cộng 250 tỷ USD hàng Trung Quốc và Trung Quốc trả đũa với 110 tỷ USD.
 
Tháng 12/2018, hai nước đình chiến 90 ngày để chờ đàm phán một thỏa thuận thương mại. Hết thời hạn trên, Mỹ vẫn hoãn nâng thuế và hai nước tỏ ra lạc quan về việc đạt thỏa thuận.
 
Tuy nhiên, đầu tháng 5/2019, Mỹ đột ngột nâng thuế với 200 tỷ USD hàng Trung Quốc vì cho rằng Bắc Kinh đã thay đổi các cam kết. Sau đó, Trung Quốc cũng trả đũa bằng việc nâng thuế với phần lớn trong nhóm 60 tỷ USD hàng Mỹ đã chịu thuế từ năm ngoái.
 
Ảnh hưởng toàn cầu
 
Trên thực tế, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung diễn ra trong bối cảnh thế giới đang xảy ra những sự kiện có khả năng tác động, ảnh hưởng lớn tới hoạt động kinh tế, thương mại ở phạm vi rộng, thậm chí là toàn cầu với việc mở rộng các xung đột về kinh tế, thương mại, chính trị, an ninh – quốc phòng giữa Hoa Kỳ với các nền kinh tế lớn và giữa các nền kinh tế lớn như châu Âu, Nhật Bản, Canada, Nga… Các xung đột này đã và đang gây ra những xáo động lớn trên phạm vi toàn cầu, không chỉ đối với thương mại quốc tế mà còn đối với hệ thống thương mại đa phương cũng như các hoạt động kinh tế, đầu tư khác, thậm chí đặt ra những vấn đề mới có thể tác động tới định hướng lớn trong phát triển của một số quốc gia. Ngay như đối với Việt Nam, cũng không loại trừ khả năng dòng đầu tư chuyển hướng sẽ có thể tạo cho nước ta trở thành một cứ điểm mới trong sản xuất hàng hóa của toàn cầu hay không...

Tác động đến Việt Nam

Hoa Kỳ và Trung Quốc tăng cường điều tra chống lẩn tránh thuế đối với hàng hóa mượn địa bàn Việt Nam để xuất khẩu sang Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Các nước khác, ngoài Trung Quốc và Hoa Kỳ, có thể sẽ áp dụng các biện pháp tự vệ đối với tất cả các mặt hàng từ tất cả các nước (trong đó có Việt Nam) mà họ thấy có rủi ro bị nhập khẩu tràn vào.

Xuất khẩu của Việt Nam có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi Trung Quốc và Hoa Kỳ tăng cường thực hiện các biện pháp chống lẩn tránh đối với hàng hóa mượn địa bàn Việt Nam để xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Nhập khẩu vào Việt Nam gia tăng do Hoa Kỳ và Trung Quốc chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường thay thế như Việt Nam thay vì xuất khẩu sang nhau.

Xuất khẩu của Việt Nam có thể bị ảnh hưởng tiêu cực do Hoa Kỳ và Trung Quốc giảm xuất khẩu sang nhau nên giảm nhập khẩu từ Việt Nam các hàng hóa đầu vào phục vụ sản xuất.

Xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc có thể gặp khó khăn hơn và nhập khẩu từ Trung Quốc có thể gia tăng do hiệu ứng của đồng Nhân dân tệ mất giá tương đối so với Việt Nam Đồng.

Đầu tư vào Việt Nam có thể sẽ gia tăng từ việc các doanh nghiệp nước ngoài dịch chuyển đầu tư sang Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến tranh thương mại, môi trường đầu tư, kinh doanh bất ổn, các doanh nghiệp cũng có thể tạm ngừng hoặc giảm đầu tư (cả đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp).

Trước tình hình trên, Bộ Công Thương đã thường xuyên có báo cáo Thủ tướng Chính phủ để cập nhật, đánh giá tình hình, hướng tác động của cuộc chiến thương mại này. Đồng thời, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã và đang thực hiện một số biện pháp để phòng ngừa, ứng phó với những tác động tiêu cực trên.
 
Biện pháp cụ thể của Bộ Công Thương
 
Trước tình hình gia tăng các vụ việc điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) và điều tra chống lẩn tránh thuế đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam:

Nâng cấp và hoàn thiện Hệ thống cảnh báo sớm các vụ điều tra chống bán phá giá có thể phát sinh đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam (đối với 10 thị trường xuất khẩu với khoảng 20 ngành hàng) cũng như cung cấp các số liệu thống kê xuất nhập khẩu, thông tin về thị trường nhập khẩu và giá... Từ đó, doanh nghiệp nắm được thông tin cảnh báo để kịp thời điều chỉnh định hướng sản xuất, xuất khẩu nhằm tránh được các vụ việc phát sinh. Thông qua trang thông tin điện tử, Bộ Công Thương cũng thường xuyên đăng tải bài viết cảnh báo về khả năng phát sinh các vụ điều tra mới, hoặc khả năng bị áp thuế (sau khi đã bị áp dụng biện pháp tạm thời) trên cơ sơ theo dõi tình hình nhập khẩu các sản phẩm của Việt Nam vào một số thị trường.

Xây dựng cơ chế giám sát tình hình xuất nhập khẩu một số mặt hàng có độ rủi ro cao bị điều tra chống lẩn tránh thuế và chống bán phá giá. Khi phát hiện có dấu hiệu về hành vi lẩn tránh, Bộ Công Thương phối hợp với Tổng cục Hải quan và Bộ Kế hoạch và Đầu tư cung cấp thông tin, số liệu về xuất nhập khẩu và thông tin doanh nghiệp từ đó giám sát chặt chẽ việc cấp C/O.

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, các hiệp hội ngành hàng tích cực hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam ứng phó với các vụ điều tra PVTM. Thông qua bộ phận Thương vụ của Việt Nam tại nước nhập khẩu, Bộ Công Thương thu thập thông tin, tình hình vụ việc để nhanh chóng thông báo tới doanh nghiệp, hiệp hội; thường xuyên trao đổi, thống nhất phương án ứng phó một cách toàn diện; tư vấn cho doanh nghiệp về pháp luật, thủ tục điều tra PVTM của nước nhập khẩu cũng như chiến lược kháng kiện hiệu quả.

Trước tình hình nhập khẩu vào Việt Nam có thể gia tăng do Hoa Kỳ và Trung Quốc chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường thay thế như Việt Nam thay vì xuất khẩu sang nhau:

Do tác động của xung đột thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc, hàng hóa của hai nước này không xuất khẩu được sang thị trường của nhau sẽ tìm cách xuất khẩu sang các thị trường khác, trong đó có Việt Nam. Với khả năng hàng hóa từ hai nước này tăng xuất khẩu sang Việt Nam, các ngành sản xuất trong nước của Việt Nam có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Trong bối cảnh này, Bộ Công Thương đã và đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị có liên quan (các cơ quan quản lý ngành, các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp….) để có các hoạt động hỗ trợ ngành sản xuất trong nước, cụ thể như sau:

Thường xuyên cập nhật các thông tin về khó khăn của doanh nghiệp trước sự gia tăng của hàng nhập khẩu, cập nhật số liệu nhập khẩu định kỳ một số mặt hàng có nguy cơ gia tăng nhập khẩu để kịp thời có thông tin cảnh báo, có phương án áp dụng các biện pháp PVTM phù hợp. Đặc biệt, đối với các ngành sản xuất trong nước còn yếu, chưa có khả năng đứng đơn yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương có thể xem xét tự khởi xướng điều tra nếu có dấu hiệu cho thấy có sự gia tăng nhập khẩu đột biến, hàng hóa cạnh tranh không lành mạnh.

Tích cực, chủ động tư vấn cho các doanh nghiệp có nguyện vọng sử dụng công cụ PVTM để bảo vệ ngành sản xuất trong nước khi có những dấu hiệu theo quy định pháp luật. Hiện nay, Bộ Công Thương đang trao đổi, làm việc với một số ngành, doanh nghiệp sản xuất về khả năng điều tra áp dụng các biện pháp PVTM.

Triển khai các vụ việc điều tra áp dụng biện pháp PVTM phù hợp với quy định của pháp luật trong nước, pháp luật quốc tế. Trong thời gian vừa qua, Bộ Công Thương đã điều tra và áp dụng các biện pháp PVTM để bảo vệ sản xuất trong nước một cách phù hợp với quy định của WTO và các cam kết quốc tế. Tính từ năm 2013 đến hết năm 2018, Bộ Công Thương đã áp dụng 9 biện pháp PVTM đối với các sản phẩm: phân bón, bột ngọt, dầu ăn, các sản phẩm sắt thép (như phôi thép, thép dài, thép mạ, thép hình và tôn màu). Các biện pháp này đã giúp đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng, bảo vệ hợp lý và khuyến khích sản xuất trong nước. Qua theo dõi tác động của các biện pháp PVTM, Bộ Công Thương nhận thấy việc tăng trưởng nhập khẩu ồ ạt với những sản phẩm này đã giảm đi đáng kể, một số doanh nghiệp đã cải thiện đáng kể tình hình sản xuất kinh doanh, thoát khỏi thua lỗ và từng bước ổn định sản xuất. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp đã tăng cường xuất khẩu sau khi biện pháp PVTM được áp dụng, cho thấy năng lực cạnh tranh quốc tế của doanh nghiệp được đảm bảo. Như vậy, các biện pháp PVTM được Việt Nam áp dụng kịp thời đã góp phần ngăn chặn những tác động tiêu cực của hàng nhập khẩu, cạnh tranh không lành mạnh với hàng hóa trong nước và đảm bảo giữ vững sản xuất trong nước cũng như năng lực cạnh tranh.

Trong thời gian tới, căn cứ vào tình hình cụ thể cũng như các kiến nghị phù hợp quy định pháp luật của ngành sản xuất trong nước, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục xem xét, điều tra áp dụng các biện pháp PVTM để tiếp tục bảo vệ lợi ích hợp pháp và chính đáng của các ngành sản xuất trong nước, đặc biệt trong tình hình tác động của cuộc chiến tranh thương mại.

Cho tới nay, theo đánh giá của Chính phủ cũng như của nhiều tổ chức trong nước và quốc tế, Việt Nam đã có những ứng phó, điều hành linh hoạt, hiệu quả trước những diễn biến xung đột của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, bảo đảm các điều kiện kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định và ghi nhận kết quả tích cực, đặc biệt là trong điều hành tỷ giá, lãi suất linh hoạt, phù hợp, thị trường chứng khoán ổn định, thu hút đầu tư được bảo đảm, xuất khẩu tăng trưởng ở mức cao…

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đang cùng các Bộ, ngành liên quan chủ động thực hiện kế hoạch triển khai các biện pháp ứng phó toàn diện, cụ thể nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của xu thế bảo hộ mậu dịch cũng như những biến động về địa chính trị, chiến tranh thương mại, điều chỉnh chính sách của các nền kinh tế lớn.
 
P.V
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline toà soạn: 0913535939
Văn phòng phía Nam: 0982002424