Số tạp chí mới

Liên kết

Cần coi khoa học và công nghệ là động lực để phát triển kinh tế - xã hội

Đăng lúc: Chủ nhật - 20/05/2018 09:20
Thời gian qua, khoa học và công nghệ (KH và CN) đã có những đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương. Các nhiệm vụ KH và CN trong cả nước được đưa vào ứng dụng đạt tỷ lệ khoảng 70%, trong đó, lĩnh vực có sự đầu tư của KH và CN nhiều nhất là nông nghiệp. Tuy nhiên, nhiều địa phương chưa nhận thức đầy đủ về KH và CN, chưa coi đó là giải pháp thúc đẩy phát triển khiến mục tiêu không đạt được.
Điểm sáng trong đầu tư KH và CN để phát triển nông nghiệp là tỉnh Bắc Giang. Nhờ ứng dụng các quy trình kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn tiên tiến (VietGAP, Globe GAP) đã đưa cây chủ lực của địa phương là cây vải thiều có chỗ đứng tại thị trường trong nước và nước ngoài. Giám đốc Sở KH và CN tỉnh Bắc Giang Nguyễn Đức Kiên cho biết, KH và CN đã tập trung phát triển các sản phẩm trọng điểm, có lợi thế so sánh của địa phương. Hầu hết các sản phẩm chủ lực, tiềm năng của tỉnh như gà đồi Yên Thế, vải thiều Lục Ngạn, mì Kế, mì Chũ… đều có đóng góp quan trọng của KH và CN. Vải thiều Lục Ngạn đã được xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ, Ô-xtrây-li-a, Pháp, Nhật Bản… KH và CN cũng đã tạo ra một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Kết quả có được là nhờ UBND tỉnh sớm ban hành một số chính sách nâng cao hiệu quả hoạt động của KH và CN; ưu tiên bố trí kinh phí cho các đề tài, dự án KH và CN hiệu quả; xây dựng chuỗi giá trị hàng hóa; mời các nhà khoa học về giới thiệu về KH và CN cho lãnh đạo tỉnh, sở, ngành.
 
Từ thực tế hoạt động KH và CN tại các địa phương cho thấy, chỉ khi các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương quan tâm, nhìn nhận đúng vai trò của KH và CN trong sản xuất cũng như có những giải pháp quyết liệt thì mới tạo ra những động lực để phát triển kinh tế - xã hội. Trong cả nước, hiện nay mới có hai tỉnh xác định KH và CN là một trong những giải pháp đột phá để phát triển kinh tế địa phương, đó là Hà Giang và Thanh Hóa. Các địa phương này đã có những hỗ trợ kịp thời để phát triển những sản phẩm chủ lực của tỉnh. Từ một tỉnh còn nghèo, nhờ kế hoạch đột phá về ứng dụng tiến bộ KH và CN vào sản xuất, Hà Giang đã giải quyết được những vấn đề then chốt, cấp thiết cần giải quyết trong phát triển kinh tế cũng như trong đời sống hằng ngày của người dân như: Xây dựng chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm đặc sản địa phương; hình thành các mô hình trồng, chế biến lạc; mô hình thâm canh cây đậu tương; cải tạo đàn gia súc lớn thông qua việc triển khai dự án ứng dụng công nghệ thụ tinh nhân tạo… Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng và đưa sản phẩm tiến xa hơn với thị trường, tăng thu nhập bền vững, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân. Hầu hết các địa phương coi giải pháp về KH và CN giống như những giải pháp khác trong phát triển kinh tế - xã hội, cho nên chưa tạo được sự quan tâm, đầu tư tập trung từ ngân sách. Luật KH và CN quy định Nhà nước bảo đảm chi cho KH và CN từ 2% trở lên trong tổng chi ngân sách hằng năm nhưng khảo sát của Bộ KH và CN cho thấy, thời gian qua, hầu hết các địa phương đầu tư cho KH và CN thấp hơn mức nêu trên. Phần lớn mới chỉ đạt khoảng 0,4 đến 0,5% tổng chi ngân sách của địa phương. Việc đầu tư hạn chế, chưa khuyến khích được hoạt động nghiên cứu, khảo nghiệm, ứng dụng và khó đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
 
Trong điều kiện lực lượng cán bộ làm công tác nghiên cứu, ứng dụng tại các địa phương còn ít, một số địa phương đã chủ động tìm đến nhà khoa học, có các thỏa thuận hợp tác về KH và CN nhưng nhà khoa học vẫn gặp nhiều rào cản trong việc nghiên cứu, chuyển giao các kết quả nghiên cứu cho địa phương. Một số nhà khoa học cho biết, việc tiếp cận các đề tài nghiên cứu rất khó, có trường hợp người dân “cầu cứu” nhà khoa học trị nấm, chống thối rễ cho hàng nghìn héc-ta cây trồng chủ lực của địa phương và kết quả xử lý thành công. Nhưng khi nhà khoa học đặt vấn đề với địa phương cần có đề tài nghiên cứu, chuyển giao sản phẩm trên diện rộng thì địa phương lại thờ ơ, từ chối với lý do nhiệm vụ KH và CN đó chưa cần thiết. Tại các địa phương, nhiều sản phẩm nông, lâm sản có thế mạnh đã được phát triển nhưng thiếu công nghệ chế biến sâu, công nghệ bảo quản. Chẳng hạn, tại tỉnh Lào Cai, dù chính quyền đã đầu tư phát triển các sản phẩm chủ lực nhưng chưa nâng cao được giá trị sản phẩm do thiếu công nghệ chế biến sâu đối với hạt mắc-ca, gạo đặc sản, chè chất lượng cao. Tỉnh Cao Bằng có doanh nghiệp trồng dược liệu nhưng bế tắc đầu ra do không có công nghệ chế biến phù hợp. Trong khi đó, các nhà khoa học sẵn sàng hợp tác nghiên cứu để có công nghệ đáp ứng yêu cầu của địa phương. Bởi vậy, mong muốn của nhà khoa học là các địa phương cần coi KH và CN là động lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội, từ đó có chính sách khuyến khích liên kết, hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để sớm ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn phục vụ nhu cầu xã hội.
 
Thứ trưởng Bộ KH và CN Trần Văn Tùng cho rằng, định hướng thời gian tới, các địa phương không làm nghiên cứu cơ bản mà tập trung nghiên cứu ứng dụng, áp dụng công nghệ để phát triển sản phẩm thế mạnh đặc thù của mình. Bên cạnh các chương trình của Bộ KH và CN hỗ trợ phát triển các sản phẩm, UBND các tỉnh cũng cần “đặt hàng” cụ thể và nhà khoa học đồng hành để giải quyết những vấn đề về KH và CN liên quan. Nhà khoa học cần tính bài toán kinh tế cho doanh nghiệp trong việc triển khai ứng dụng các kết quả nghiên cứu nhằm tăng tính khả thi của nghiên cứu và tạo sự yên tâm đầu tư lâu dài cho doanh nghiệp.
 
nguồn: Báo Nhân dân điện tử


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline : 0982002424