hoc tap Bac

Số tạp chí mới

Liên kết

Đề nghị dừng thực hiện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá

Đăng lúc: Thứ hai - 24/06/2019 11:25
(DNTM) Tại Đại hội Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam nhiệm kỳ VII tổ chức ngày 19/6 tại Hà Nội, với mong muốn góp phần xây dựng Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi) hoàn thiện hơn, đi vào thực tiễn cuộc sống và hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn đề nghị xem xét việc dừng thực hiện Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá.
Mỗi năm có hơn 700 triệu bao thuốc lá lậu tiêu thụ trong nước

Mỗi năm có hơn 700 triệu bao thuốc lá lậu tiêu thụ trong nước

Theo Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn, sau khi Việt Nam tham gia Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC) của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ngày 18/02/2012 Quốc hội đã thông qua Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) có hiệu lực từ ngày 01/5/2013. Các đơn vị thuộc Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam đã chấp hành và thực hiện nghiêm túc Luật PCTHTL và các Nghị định, Thông tư có liên quan đến việc PCTHTL trong bối cảnh nhiều quốc gia xung quanh vẫn chưa tham gia hoặc chưa thực hiện đầy đủ các điều khoản của FCTC, chưa có Luật cụ thể để PCTHTL như Việt Nam.
 
Theo quy định tại Điều 28, 29 và 30 của Luật PCTHTL, Quỹ PCTHTL được thành lập theo Quyết định số 47/2013/QĐ-TTg ngày 27/3/2013 của Thủ tướng Chính phủ với chức năng huy động, cung cấp và điều phối nguồn lực tài chính cho các hoạt động PCTHTL nhằm giảm thiểu tác hại đối với người sử dụng và nâng cao sức khỏe đời sống cho cộng đồng.
 
Nguồn thu chính của Quỹ đến từ khoản đóng góp bắt buộc của các cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá được tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt tăng theo lộ trình. Sau 5 năm hoạt động, Quỹ đã thu được khoản đóng góp rất lớn. Theo thống kê của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, tính từ năm 2013 đến 2018 Quỹ đã thu được 1.324,62 tỷ đồng (riêng 2018 đã thu gần 300 tỷ đồng) và mức thu năm 2019 sẽ cao hơn do tăng tỷ lệ đóng góp từ 1,5% lên 2% áp dụng từ ngày 01/5/2019.
 
Tại Điểm a, Khoản 2, Điều 29, Luật PCTHTL nêu rõ mục tiêu trọng tâm của Quỹ PCTHTL là “Truyền thông về tác hại của thuốc lá và PCTHTL phù hợp với từng nhóm đối tượng”. Điểm c, Điểm d,  Điểm đ,  Khoản 2, Điều 30 Luật PCTHTL quy định: Quỹ được thực hiện kiểm toán hàng năm theo quy định pháp luật; nguồn tài chính Quỹ phải công khai, minh bạch; đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn tài chính Quỹ.
 
Tuy nhiên, qua quá trình hoạt động, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam và các đơn vị sản xuất, nhập khẩu thuốc lá trong ngành là những chủ thể đóng góp trực tiếp cho Quỹ nhận thấy rằng việc sử dụng Quỹ chưa thể hiện được rõ nét các nguyên tắc, mục tiêu được nêu trong Luật PCTHTL. Việc công khai, minh bạch và sử dụng hiệu quả nguồn tài chính của Quỹ chưa được đảm bảo và thông tin từ Hiệp hội ghi nhận được là Quỹ hiện nay vẫn còn dư thừa.
 
Từ đó, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn cho rằng: Thứ nhất, cần có kết quả rà soát, đánh giá cơ chế quản lý Quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và kết quả kiểm tra, giám sát của Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng các quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước gia đoạn 2013 – 2018 để đánh giá hiệu quả và đảm bảo công khai, minh bạch. Thứ hai, để đạt được mục tiêu đề ra về PCTHTL đối với người sử dụng, hoạt động của Quỹ PCTHTL phải có tầm nhìn tổng quan về thị trường cung cầu thuốc lá hiện nay, phải quan tâm đề ra các giải pháp thiết thực cho cả 2 đối tượng là thuốc lá sản xuất, nhập khẩu hợp pháp từ các doanh nghiệp sản xuất được cấp phép trong nước và thuốc lá nhập lậu bất hợp pháp. Hiện nay, hoạt động của Quỹ chỉ phục vụ cho các hoạt động PCTHTL nói chung, tập trung các giải pháp truyền thông, nâng cao nhận thức người tiêu dùng, kiểm soát sử dụng thuốc lá nơi công cộng... điều này tác động chính đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất trong nước và tiếp tục làm lệch cán cân cạnh tranh bất bình đẳng giữa thuốc lá sản xuất trong nước với thuốc lá nhập lậu không đóng thuế và không chịu bất kỳ sự quản lý, kiểm soát nào của cơ quan quản lý nhà nước.
 
Các báo cáo, thống kê của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho thấy tình hình buôn lậu thuốc lá vẫn diễn biến vô cùng phức tạp. Thuốc lá lậu đang được bán tràn lan trên thị trường và có lợi thế cạnh tranh rất lớn so với thuốc lá sản xuất trong nước. Mỗi năm có hơn 700 triệu bao thuốc lá lậu tiêu thụ trong nước (chiếm hơn 20% thị phần), gây thất thoát cho ngân sách nhà nước nhiều nghìn tỷ đồng, mất việc làm cho khoảng 1 triệu nông dân, công nhân ngành thuốc lá và số liệu này được dự báo tiếp tục tăng lên trong tương lai nếu như không có các biện pháp tích cực, hữu hiệu để chống lại thuốc lá lậu.
 
Điều đáng quan tâm là, thuốc lá nhập lậu với chất lượng không qua kiểm nghiệm, chỉ số Tar, nicotin cao, gây độc hại gấp nhiều lần so với thuốc lá sản xuất trong nước. Thực tế Viện Khoa học Hình sự - Bộ Công an và Viện Thuốc lá đã có kiểm nghiệm một số mẫu thuốc lá nhập lậu, tỷ lệ các thành phần độc hại (điển hình là chất coumarin) và tỷ lệ các thành phần khác như cao thuốc lá và nicotin trong các mẫu thuốc lá Jet và Hero nhập lậu (là hai sản phẩm thuốc lá lậu chủ yếu, hiện chiếm tới 80% - 90% tổng lượng thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam) đều vượt quá mức cho phép của Bộ Y tế.
 
Trong khi thuốc lá lậu không chịu sự quản lý của Nhà nước, không in hình cảnh báo, bán tràn lan với giá bán rẻ hơn rất nhiều giá thuốc lá sản xuất trong nước, thu hút người tiêu dùng sử dụng nhiều hơn, phá hoại chính sách PCTHTL của quốc gia trong bối cảnh các lực lượng chức năng đấu tranh chống buôn lậu lại thiếu kinh phí hoạt động. Vì vậy, Quỹ PCTHTL không nên chỉ phục vụ cho các hoạt động PCTHTL nói chung mà phải gắn liền với việc hỗ trợ lực lượng chức năng tham gia phòng chống thuốc lá nhập lậu.
 
Hơn nữa, để việc quản lý, sử dụng Quỹ được hiệu quả và công khai, minh bạch kiến nghị Hội đồng quản lý Quỹ phải có đại diện đến từ Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam.
 
Từ những phân tích trên, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn kiến nghị 2 phương án:
 
Phương án 1: Đề nghị xem xét dừng không thu Quỹ PCTHTL, vì đến nay sau hơn 5 năm hoạt động, hiệu quả sử dụng Quỹ chưa được đánh giá và công bố công khai minh bạch.
 
Phương án 2: Bổ sung Khoản 2, Điều 29 Luật PCTHTL: “để cho phép sử dụng 50% Quỹ PCTHTL phục vụ cho các công tác đấu tranh chống thuốc lá nhập lậu”. Sửa đổi Khoản 1, Điều 28: “giao Bộ Tài chính là cơ quan quản lý, điều tiết Quỹ” nhằm đảm bảo sự phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ. Bổ sung Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam là thành viên Hội đồng quản lý liên ngành của Quỹ tại Khoản 2, Điều 28 Luật PCTHTL.
 
P.V
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Tòa soạn: P.509, Tầng 5, Toà nhà Bộ Công Thương
Số 655 Phạm Văn Đồng, Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Tel: 04.3715-2179/ Fax : 04.3715-2202/ Email : toasoan@dntm.vn
GPXB: GPXB: Số 214/GP-TTĐT cấp ngày 17/11/2016.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại giữ bản quyền nội dung trên website này.
Hotline toà soạn: 0913535939
Văn phòng phía Nam: 0982002424