Thực ra, những năm đầu thế kỷ XX, Hà Nội đã có hơn 100 con phố sầm uất, đến nay có lẽ có cả ngàn chứ không chỉ là 36. Còn nếu xem phường như một đơn vị hành chính cơ sở thì chỉ có Hà Nội thời kinh thành Thăng Long triều Lê (thế kỷ XV) mới gồm 2 huyện Thọ Xương, Vĩnh Thuận (mỗi huyện có 18 phường) có tổng cộng 36 phường.

Đến thời Minh Mạng triều Nguyễn (nửa đầu thế kỷ XIX), tỉnh Hà Nội có đến 239 phường, thôn, trại. Hà Nội thời vua Tự Đức (nửa cuối thế kỷ XIX) được sáp nhập thành 153 phường, thôn, trại. Đến đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp đã cho chỉnh trang lại khu phố cổ Hà Nội với hơn trăm con phố.

Thế nhưng, cách gọi ước lệ 36 phố phường với những cái tên mộc mạc như Hàng Gạo, Hàng Đường, Hàng Muối… đại diện cho những ngành nghề của người Hà Nội sinh sống ở đây, những mặt hàng được buôn bán nơi đây vẫn cứ đi vào lòng người Việt như là một hình ảnh đại diện cho Hà Nội xưa rêu phong và cổ kính.

Dân trí xin giới thiệu hình ảnh 36 phố phường mộc mạc ấy của Hà Nội những năm đầu thế kỷ XX trích từ tập ảnh “Hà Nội xưa” do tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Hiệu trưởng trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng chủ biên.