Ảnh minh họa
Trước nguy cơ các vụ ĐTCBPG, chống trợ cấp, tự vệ toàn cầu và lẩn tránh các biện pháp PVTM có thể tiếp tục tăng, Hội nghị đối thoại “Hạn chế rủi ro về gian lận xuất xứ và PVTM trong hoạt động xuất khẩu” do Cục PVTM (Bộ Công thương) tổ chức đã đề cập những vấn đề nóng, đầy thách thức đối với các biện pháp PVTM, chống gian lận xuất xứ (GLXX) nhằm giúp doanh nghiệp (DN) Việt Nam nắm thông tin về các cam kết PVTM và tác động của các biện pháp này đối với hoạt động xuất khẩu (XK).

Tại hội nghị, Cục trưởng PVTM Lê Triệu Dũng cho rằng, hạn chế rủi ro GLXX và PVTM, ngăn ngừa các hành vi GLXX để lẩn tránh các biện pháp PVTM là chủ đề nổi cộm thời gian gần đây tại Việt Nam. Các CQQLNN, DN đặc biệt quan tâm, triển khai các biện pháp PVTM nhằm chống GLXX hàng hóa, lẩn tránh biện pháp PVTM một cách mạnh mẽ.

Từ năm 2018 tới nay, trước diễn biến quan hệ thương mại thế giới có nhiều yếu tố phức tạp, nhất là căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc, các quốc gia gia tăng các biện pháp bảo hộ, PVTM như: CBPG, chống trợ cấp, tự vệ; đồng thời tăng cường giám sát luồng hàng hóa để ngăn chặn các hành vi GLXX để lẩn tránh các biện pháp PVTM.

Trước tình hình đó, Chính phủ Việt Nam đã quyết liệt ngăn chặn, chống GLXX để lẩn tránh biện pháp PVTM. Bộ Công thương đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 824/QĐ-TTg ngày 4-7-2019 phê duyệt ban hành Đề án Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp PVTM và GLXX. Đề án là một hành động, bước đi kịp thời, đúng đắn để sớm ứng phó, giải quyết vấn đề này. Bộ Công thương cũng đang tham mưu Chính phủ xây dựng Nghị quyết về một số biện pháp cấp bách tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp PVTM và GLXX.

Theo ông Lê Triệu Dũng, trên cơ sở đề án, các bộ, ngành như Công thương, Tài chính đã nhanh chóng triển khai các nhiệm vụ cụ thể, quyết liệt. Đặc biệt, Bộ Công thương đã chuẩn bị danh mục 25 mặt hàng cảnh báo sớm tới các cơ quan quản lý địa phương để tăng cường giám sát. Nhiệm vụ nâng cao nhận thức cho CQQLNN, DN về các biện pháp chống lẩn tránh PVTM, GLXX là hết sức quan trọng, nặng nề. Bởi trên thực tế, có một số DN tham gia các vụ kiện đã nắm rõ các vấn đề về PVTM, song phần lớn DN, nhất là DN vừa và nhỏ, thậm chí CQQLNN tại nhiều địa phương chưa hiểu rõ và chưa nắm được bức tranh toàn cảnh đầy đủ về quy định, nhất là từ các nước nhập khẩu liên quan chống GLXX, chống lẩn tránh biện pháp PVTM.

Trong những năm gần đây, hiện tượng bảo hộ trên toàn thế giới đang có xu hướng gia tăng, tác động không nhỏ tới các mặt hàng XK của Việt Nam. Cùng với việc các hàng rào thuế quan dần được gỡ bỏ thông qua các hiệp định thương mại tự do song phương, đa phương, các nước đang tăng cường sử dụng các biện pháp phi thuế quan, PVTM để bảo hộ ngành sản xuất trong nước trước sự gia tăng hàng hóa nhập khẩu nước ngoài.

Theo số liệu của Bộ Công thương, tính đến hết tháng 9-2019, đã có 154 vụ việc PVTM được khởi xướng điều tra bởi 19 quốc gia và vùng lãnh thổ đối với hàng hóa XK của Việt Nam. Trong số đó, Mỹ là nước khởi xướng điều tra nhiều nhất (30 vụ, chiếm 19%); thứ hai là Thổ Nhĩ Kỳ (21 vụ, chiếm 14%); thứ ba là Ấn Độ (20 vụ, chiếm 13%); thứ tư là EU (14 vụ, chiếm 9%). Dẫn đầu là các vụ việc điều tra CBPG (87 vụ việc, chiếm 56%); các vụ việc tự vệ (33 vụ, chiếm 21%); các vụ việc chống lẩn tránh thuế CBPG (19 vụ việc, chiếm 13%); các vụ việc chống trợ cấp (15 vụ việc, chiếm 10%).

Nhận định về GLXX ngày càng gia tăng, Phó Cục trưởng PVTM Chu Thắng Trung cho rằng, đây sẽ là nguy cơ cản trở XK của Việt Nam, làm ảnh hưởng rất lớn đến uy tín hàng XK. Đồng thời, hành vi này sẽ làm giảm lợi ích mà Việt Nam có được từ các nỗ lực hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang gây dựng.

Đề cập thêm về hành vi GLXX, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp từ các quốc gia khác qua Việt Nam để XK chỉ đem lại lợi ích nhất thời cho một vài DN có hành vi bất chính. Tuy nhiên, theo ông Chu Thắng Trung, hành vi này lại làm tăng chi phí và nguồn lực của các DN làm ăn chân chính khi muốn chứng minh sự tuân thủ quy định của các quốc gia XK. Vì vậy, PVTM hiện nay được xem là một phần quan trọng trong chính sách thương mại quốc tế của mỗi quốc gia. Đây là công cụ chính sách được Tổ chức Thương mại thế giới cho phép để bảo vệ các ngành sản xuất trong nước trước hàng hóa nhập khẩu. Đặc biệt, đối với Việt Nam, việc nâng cao năng lực PVTM thông qua thực hiện các điều ước quốc tế cũng như pháp luật trong nước về PVTM có vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực, hiệu quả của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Theo: QUỐC BÌNH/Báo Nhân dân
Link gốc: https://nhandan.com.vn/baothoinay/baothoinay-kinhte/item/42695502-quyet-liet-chong-gian-lan-xuat-xu.html