Kiểm tra phế liệu NK qua cảng Đà Nẵng. Ảnh: M.Hùng
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính  xem xét áp dụng biện pháp ngăn chặn từ xa, không cho dỡ hàng xuống cảng đối với các lô hàng phế liệu khai báo tên người nhận hàng không thuộc danh sách tổ chức, cá nhân đã được cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất hoặc đã được cấp nhưng hết hiệu lực, hết lượng hạn ngạch còn được phép nhập khẩu và chưa thực hiện ký quỹ bảo đảm phế liệu nhập khẩu theo quy định của pháp luật.

Phối hợp với các Bộ: Tài nguyên và Môi trường, Giao thông vận tải, các tổ chức có liên quan như doanh nghiệp kinh doanh cảng, hãng tàu vận chuyển và chính quyền địa phương tiếp tục áp dụng các biện pháp ngăn chặn hàng hóa là chất thải, phế liệu không đáp ứng điều kiện nhập khẩu đưa vào lãnh thổ, làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và kiên quyết yêu cầu buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hàng hóa này.

Tiếp tục phối hợp với cơ quan Công an để tiến hành điều tra, xác minh xử lý các trường hợp vi phạm, cố tình đưa chất thải, phế liệu không đủ điều kiện nhập khẩu vào Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật; tiếp tục thống kê, phân loại, xác định chủ sở hữu của các container đang tồn đọng tại cảng. Đối với các container xác định là hàng hóa gây ô nhiễm môi trường thì kiên quyết yêu cầu buộc phải đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Trong những năm qua, xuất phát từ thực tế do nguồn nguyên liệu, phế liệu trong nước không đủ để đáp ứng nhu cầu của một số ngành sản xuất nên việc nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài về Việt Nam làm nguyên liệu sản xuất là một nhu cầu thực tế, phù hợp với thông lệ và quy định của pháp luật Việt Nam.

Công tác quản lý hoạt động nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, hải quan, chất lượng sản phẩm hàng hóa, khoa học và công nghệ, giao thông vận tải, ngoại thương… Do vậy, việc quản lý phế liệu nhập khẩu có sự tham gia của nhiều bộ, ngành như các Bộ: Tài chính, Tài  nguyên và Môi trường, Công Thương, Giao thông vận tải, Công an, Quốc phòng, Khoa học và Công nghệ… cùng với các cơ quan chuyên môn của địa phương.

Tuy nhiên, thời gian qua, tại các cảng biển của Việt Nam đã xảy ra tình trạng tồn đọng các container phế liệu, tác động xấu đến hoạt động của các ngành sản xuất cũng như nguy cơ gây ô nhiễm môi trường đối với nước ta. Tính đến tháng 12/2018, tổng lượng container có tên khai báo trên Emanifest là phế liệu đang lưu giữ tại cảng biển gồm 18.861 container.

Để giải quyết các vấn đề bất cập trong nhập khẩu phế liệu nêu trên, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành địa phương đã khẩn trương, quyết liệt chỉ đạo, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trong đó, yêu cầu các Bộ: Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Công Thương, Giao thông vận tải và UBND các tỉnh, thành phố: Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bà Rịa- Vũng Tàu (là các địa phương có cảng biển có số lượng lớn phế liệu tồn đọng) căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong việc để xảy ra tình trạng tồn đọng tại các cảng biển; tăng cường phối hợp để kiểm soát chặt chẽ, tốt hơn việc nhập khẩu phế liệu trong thời gian tới, không để Việt Nam trở thành bãi thải, ảnh hưởng tới môi trường sống và uy tín của Việt Nam.

Bộ Công an tiếp tục chỉ đạo tổ chức khởi tố, điều tra, xét xử một số vụ việc liên quan đến hành vi gian lận thương mại, đưa chất thải trái phép vào lãnh thổ Việt Nam; phối hợp với cảnh sát quốc tế để có các giải pháp đấu tranh, phòng ngừa việc lợi dụng nhập khẩu phế liệu đưa chất thải vào Việt Nam hoặc không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường vào Việt Nam.

UBND các tỉnh, thành phố trưc thuộc trung ương tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với các làng nghề tái chế phế liệu; cương quyết đình chỉ, không cho phép hoạt động đới với các làng nghề tái chế gây ô nhiễm môi trường; ngăn chặn việc đưa phế liệu nhập khẩu vào các cơ sở tái chế, sản xuất chưa được cấp Giấy chứng nhận/Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu tại các làng nghề; xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các cơ sở nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất theo thẩm quyền đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định của pháp luật.

Bộ Tài nguyên và Môi trường hoàn thiện và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành: Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường, trong đó đã quy định các điều kiện về nhập khẩu phế liệu chặt chẽ hơn; Quyết định điều chỉnh Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất.

Thành lập đoàn thanh tra liên ngành và tiến hành thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động nhập khẩu và sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất đối với các cơ quan, tổ chức liên quan.

Bộ Công Thương chỉ đạo cơ quan quản lý thị trường kiểm tra, giám sát hoạt động buôn bán và sử dụng phế liệu nhập khẩu; quy định việc nhập khẩu hàng hóa đã qua sử dụng thuộc phạm vi quản lý và các nội dung liên quan.

Bộ Giao thông vận tải đã chỉ đạo, hướng dẫn các Cảng vụ Hàng hải, các đơn vị vận tải, kinh doanh cảng trong việc vận chuyển, bốc dỡ các lô hàng phế liệu nhập khẩu tại các cảng biển; đã chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tài nguyên và Môi trường, Công Thương, Tài chính và các cơ quan liên quan làm rõ nguyên nhân và có biện pháp xử lý ngay việc vận chuyển, bốc dỡ các lô hàng phế liệu nhập khẩu không có Giấy xác nhận hoặc không rõ địa chỉ nơi nhận (vô chủ) đã được bốc dỡ lên các cảng biển Việt Nam.
Nguồn: bcd389.gov.vn