Các xe chở hàng nông sản chờ làm thủ tục qua cửa khẩu Tân Thanh (Văn Lãng).
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Công Trưởng cho biết, trước thực trạng khó khăn đó, tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo các lực lượng chức năng tại các cửa khẩu thực hiện tốt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành T.Ư và của tỉnh về công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách hàng đầu để tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện. Đồng thời, chủ động, tích cực tìm các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, nâng cao năng lực thông quan hàng hóa xuất khẩu.
 
Xác định cửa khẩu Tân Thanh (Văn Lãng) là cửa khẩu chủ yếu xuất khẩu sang Trung Quốc các mặt hàng nông sản từ các tỉnh phía nam, như: dưa hấu, thanh long, xoài..., tại cuộc kiểm tra, ngày 6-2, UBND tỉnh đã có sáng kiến cho các chủ hàng, lái xe mặc quần áo bảo hộ phòng dịch, khi sang Trung Quốc giao dịch, vận chuyển hàng hóa. Sau đó, về Việt Nam cởi bỏ, tiêu hủy quần áo bảo hộ, không phải thực hiện cách ly. Sáng kiến đã được Bộ Y tế chấp thuận và được áp dụng rộng rãi trong thực hiện xuất nhập cảnh đối với lái xe.
 
Trưởng Ban quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, Phan Hồng Tiến nhấn mạnh, từ sáng kiến này, Ban quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đã chủ trì, phối hợp các cơ quan trao đổi, hội đàm với Chính phủ nhân dân thị xã Bằng Tường và các lực lượng chức năng Quảng Tây (Trung Quốc), với các nội dung: thống nhất triển khai thực hiện quy trình kiểm dịch y tế, vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu, người và phương tiện xuất nhập cảnh để áp dụng tại các cửa khẩu biên giới.
 
Qua đó, hai bên đi đến thống nhất, kể từ ngày 20-2, sẽ mở cửa khẩu, thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu Tân Thanh, Văn Lãng, Lạng Sơn (Việt Nam) - Pò Chài, Bằng Tường, Quảng Tây (Trung Quốc) kể từ 8 giờ sáng đến 17 giờ chiều (giờ Hà Nội). Để được thông quan hàng qua cửa khẩu Tân Thanh - Pò Chài, doanh nghiệp, thương nhân phải đáp ứng điều kiện: hàng làm thủ tục xuất nhập khẩu phải là hàng hóa có hợp đồng mua bán giữa hai bên (hợp đồng thương mại). Đối với hàng hóa trao đổi cư dân biên giới, phía Trung Quốc chưa tiếp nhận.
 
Để bảo đảm phòng, chống dịch bệnh Covid-19, và vừa để thúc đẩy trao đổi hàng hóa giữa hai bên, phía Trung Quốc yêu cầu, phương tiện chở hàng của Việt Nam vận chuyển sang phía Trung Quốc phải đi về trong ngày. Người điều khiển phương tiện phải thực hiện tiêu độc, khử trùng đối với phương tiện và kể từ khi lên xe điều khiển sang Trung Quốc không được xuống khỏi xe, bảo đảm mặc quần áo bảo hộ, đeo khẩu trang.
 
Nhờ cách làm này, tốc độ thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu ở Lạng Sơn đã được tháo gỡ, hàng chục nghìn tấn nông sản được xuất khẩu trong ngày, góp phần giảm tình trạng hàng hóa ùn ứ tại các cửa khẩu. Hiện nay, tại các cửa khẩu, như: cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, Đồng Đăng (Cao Lộc); Chi Ma (Lộc Bình); Cốc Nam (Văn Lãng)... đều thực hiện theo cách làm này nên mọi hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu đang dần trở lại bình thường.
 
Phó Cục trưởng Hải quan Lạng Sơn, Nguyễn Hữu Vượng cho biết, cùng các biện pháp tháo gỡ khó khăn ở các cửa khẩu đường bộ, tỉnh Lạng Sơn cũng đã chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp ga đường sắt Bằng Tường, Quảng Tây (Trung Quốc) triển khai thí điểm việc thông quan xuất khẩu nông sản của Việt Nam qua ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng (Cao Lộc).
 
Theo đó, trong hai ngày, 11 và 19-2, để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc, Chi cục Hải quan ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đã thực hiện thí điểm cho xuất khẩu 27 toa nông sản từ Việt Nam sang Trung Quốc với số lượng hơn 460 tấn quả thanh long tươi. Đặc biệt, trong ngày 24-2, đơn vị tiếp tục làm thủ tục cho sáu toa thanh long tươi xuất khẩu sang Trung Quốc, nâng số lượng lên 560 tấn...
 
Bước đầu thí điểm cho thấy, hàng hóa xuất khẩu tại ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng có nhiều tín hiệu tốt hơn xuất khẩu tại các cửa khẩu đường bộ trên địa bàn trong thời điểm dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp. Đây là lần đầu tiên, Lạng Sơn và Quảng Tây phối hợp thực hiện thông quan hàng nông sản xuất khẩu qua cửa khẩu ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng. Cách làm này mở ra cơ hội để các mặt hàng nông sản của Việt Nam sớm được xuất khẩu sang Trung Quốc một cách nhanh chóng.
 
Chi cục trưởng Hải quan ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, Cao Hoài Phương phấn khởi cho biết, để những chuyến tàu hàng thông quan thuận lợi qua ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, đơn vị đã trao đổi với cơ quan bên phía Trung Quốc về việc thực hiện tốt quy trình kiểm soát, vận chuyển toa xe và hàng hóa và kiểm soát dịch bệnh, loại trừ hoàn toàn các rủi ro có thể lây nhiễm dịch bệnh Covid-19.
 
Theo đó, các container được chuyển lên các toa tàu liên vận, sau đó đi thẳng sang ga Bằng Tường (Trung Quốc) nên không gây ùn tắc hay ùn ứ tại điểm giao nhận. Điều này giúp hàng hóa lưu chuyển nhanh, giải phóng nhanh, giảm chi phí nhiều hơn, quan trọng là không phải phòng chống dịch tại cửa khẩu, tránh ùn ứ và tốn kém. Đây là một giải pháp tối ưu, bảo đảm được yêu cầu phòng chống dịch Covid-19, cũng như mở ra kỳ vọng mới cho hàng hóa nông sản Việt Nam xuất khẩu thời gian tới.
 
Đến nay, với sự nỗ lực của các cơ quan chức năng tỉnh trong việc trao đổi, hội đàm với các cơ quan chức năng phía Trung Quốc nên đã khôi phục hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa trở lại tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, cửa khẩu Tân Thanh (Văn Lãng), Chi Ma Lộc Bình)... Các cửa khẩu này đã và đang đi vào hoạt động ổn định. Tuy nhiên, hiện nay, phía Trung Quốc mới cho phép thông quan trở lại đối với hoạt động xuất khẩu chính ngạch và mậu dịch tiểu ngạch (có hợp đồng ngoại thương giữa doanh nghiệp hai bên), chưa thực hiện mua bán hàng hóa của của cư dân biên giới.
 
Giám đốc Sở Công thương tỉnh Lạng Sơn, Phùng Quang Hội khuyến cáo, các doanh nghiệp, thương nhân đưa hàng xuất khẩu lên các cửa khẩu của tỉnh phải đáp ứng đầy đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch và mậu dịch tiểu ngạch, tránh đưa hàng hóa lên các cửa khẩu không xuất khẩu được, gây ùn ứ, thiệt hại về kinh tế. Vì thực tế hiện nay, mặc dù một số cửa khẩu đã đi vào hoạt động ổn định, nhưng do lượng hàng hóa dồn lên cửa khẩu lớn, trong khi năng lực thông quan tại các cửa khẩu rất chậm nguyên nhân do nguồn nhân lực bốc xếp phục vụ quá trình giao nhận hàng bên phía Trung Quốc hiện còn rất hạn chế vì phải thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19, nên thời gian gần đây, bắt đầu xuất hiện tình trạng ùn ứ hàng nông sản tại một số cửa khẩu.
 
Trước tình hình này, tỉnh đề nghị các doanh nghiệp, hiệp hội thực hiện nghiêm các văn bản, khuyến cáo của Bộ Công thương, cũng như các cơ quan chức năng tại các cửa khẩu, chủ động điều tiết nhịp độ đưa hàng lên biên giới, tránh hiện tượng ùn ứ, ách tắc tiếp tục phát sinh, giảm thiểu thiệt hại không đáng có...
 

Các lái xe và chủ hàng khi sang biên giới phải thực hiện kiểm tra y tế, mặc quần áo bảo hộ phòng dịch.