Ảnh minh họa
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 01/2020 ước tính đạt 448,1 nghìn tỷ đồng, tăng 3,6% so với tháng trước và tăng 10,2% so với cùng kỳ năm trước, nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,2% (cùng kỳ năm 2019 tăng 10,9%).
 
Xét theo ngành hoạt động, doanh thu bán lẻ hàng hóa tháng Một ước tính đạt 346,2 nghìn tỷ đồng, tăng 6,3% so với tháng trước và tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tháng 01/2020 ước tính đạt 50,6 nghìn tỷ đồng, giảm 2,6% so với tháng trước và tăng 6,8% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu du lịch lữ hành trong tháng ước tính đạt 4,2 nghìn tỷ đồng, giảm 2% so với tháng trước và tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ khác tháng 01 ước tính đạt 47,1 nghìn tỷ đồng, giảm 6,6% so với tháng trước và tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước.
 
Chương trình bình ổn thị trường
 
Để bảo đảm nguồn cung hàng hóa phục vụ Tết, nhất là các mặt hàng thiết yếu, giữ ổn định thị trường trong dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, ngay từ tháng 10 năm 2019, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-BCT về việc thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường các tháng cuối năm 2019 và dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020. Trong đó, Bộ Công Thương tập trung chỉ đạo các địa phương, các doanh nghiệp và các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch phục vụ Tết, chủ động rà soát cung cầu hàng hóa, chuẩn bị tốt nguồn hàng, triển khai chương trình bình ổn thị trường, nhất là chú trọng bảo đảm nguồn cung thịt lợn với giá cả ổn định; thực hiện chương trình kết nối cung cầu, đưa hàng Việt về nông thôn, miền núi, hải đảo; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo đảm an toàn thực phẩm...
 
Bên cạnh đó, để nắm tình hình thực tế triển khai công tác chuẩn bị Tết tại các địa phương, Bộ Công Thương đã chủ trì phối hợp với một số Bộ, ngành (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước) tổ chức đoàn làm việc tại một số tỉnh, thành phố (Hà Nội, Hà Nam, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai...). Bộ Công Thương cũng đã làm việc với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tình hình cung cầu một số sản phẩm nông nghiệp thiết yếu, chú trọng đến tình hình chăn nuôi lợn và các loại gia cầm nhằm bảo đảm đáp ứng đầy đủ nhu cầu lương thực, thực phẩm của người dân trong dịp Tết.
 
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, để bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường cuối năm 2019 và dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, các Tập đoàn, Tổng công ty, doanh nghiệp đã có kế hoạch sản xuất, chuẩn bị hàng đầy đủ, bảo đảm cung ứng phục vụ nhu cầu tiêu dùng của nhân dân trong dịp Tết.
 
Tại các địa phương, thực hiện Chỉ thị của Bộ Công Thương, các Sở Công Thương các địa phương đã chủ động tham mưu cho UBND tỉnh/thành phố phương án chuẩn bị nguồn hàng; đôn đốc, hỗ trợ các doanh nghiệp và phối hợp chặt chẽ với các sở ngành liên quan trong công tác triển khai thực hiện kế hoạch Tết của địa phương. Đến nay, 57/63 tỉnh, thành phố có báo cáo về kế hoạch chuẩn bị hàng hóa cuối năm và Tết Nguyên đán Canh Tý năm 2020, trong đó có 28 địa phương có kế hoạch/triển khai Chương trình bình ổn thị trường. Tiếp tục kinh nghiệm từ những năm trước, năm nay hầu hết các địa phương thực hiện chương trình theo hướng xã hội hóa, giảm thiểu sử dụng vốn ngân sách. Một số địa phương đã vận dụng linh hoạt ngồn vốn vay ưu đãi thực hiện Chương trình bình ổn thị trường, không chỉ hàng tiêu dùng trong dịp Tết mà còn bình ổn các hàng hóa vật tư nông nghiệp, nhóm hàng phục vụ giáo dục (như sách giáo khoa, giấy vở...) với thời gian cho vay tương đối dài như tỉnh Lạng Sơn, Đồng Nai...
 
Theo báo cáo của các địa phương, tổng giá trị lượng hàng dự trữ phục vụ Tết của các doanh nghiệp ước tăng khoảng 20-25% so với các tháng thông thường trong năm; lượng hàng dự trữ của các doanh nghiệp tham gia Chương trình bình ổn tăng khoảng 10% so với năm trước. Các mặt hàng dự trữ tập trung chủ yếu vào một số mặt hàng thiết yếu như: thịt lợn, thịt bò, thịt gia cầm, trứng gia cầm, gạo, đường, dầu ăn, thực phẩm chế biến, bánh, mứt, kẹo, rượu, bia, nước giải khát, xăng dầu... Giá bán hàng bình ổn được các doanh nghiệp cam kết giữ ổn định trong thời gian trước, trong và sau Tết và được niêm yết giá công khai. Hàng hóa trong chương trình bình ổn thị trường phải đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm và truy xuất được nguồn gốc.
 
Nhằm đạt hiệu quả cao trong công tác phục vụ Tết cho nhân dân ở mọi miền tổ quốc, bên cạnh Chương trình bình ổn thị trường, Sở Công Thương các địa phương đã lồng ghép các hoạt động Hội chợ xuân, Phiên chợ Tết, Chương trình xúc tiến thương mại, Chương trình hỗ trợ đưa hàng Việt về nông thôn, vùng sâu vùng xa, biên giới hải đảo, các khu công nghiệp, khu chế xuất...
 
Ngoài ra, nhằm giảm áp lực cho thị trường những ngày cận Tết, tránh tình trạng tăng giá đột biến đối với những mặt hàng có nhu cầu cao, các Sở Công Thương cũng đã đề nghị các doanh nghiệp tăng thời gian phục vụ Tết tại các điểm bán hàng bình ổn theo hướng nghỉ Tết muộn, sau Tết mở cửa hàng sớm nhằm hạn chế tâm lý mua hàng tích trữ gây tăng giá những ngày giáp Tết và sau Tết. Các mặt hàng thiết yếu phục vụ Tết được lưu thông, phân phối thông qua các chợ truyền thống và các hệ thống phân phối hiện đại gồm 8.475 chợ, 1.007 siêu thị và khoảng 212 trung tâm thương mại và hàng nghìn cửa hàng tiện lợi...
 
Nhằm kích cầu tiêu dùng và mua sắm, nhiều siêu thị, trung tâm thương mại, các cửa hàng tiện ích có những chương trình khuyến mại, giảm giá sâu, trong đó có những mặt hàng thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến cũng được giữ ổn định trong những ngày cận Tết. Tại một số thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh..., một số siêu thị như Aeonmall đã phục vụ xuyên suốt dịp Tết Nguyên đán để phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân và tránh tình trạng găm hàng khiến giá tăng cao đột biến. Bên cạnh đó, các hội chợ xuân và chợ hoa cũng được chú trọng tổ chức trong những ngày cuối năm âm lịch, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân mua bán chuẩn bị hàng hóa tiêu dùng Tết.
 
Nhìn chung, hàng hóa đáp ứng đủ nhu cầu của nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán Canh Tý, giá cả một số mặt hàng thiết yếu có tăng, giảm phù hợp với quy luật cung cầu của thị trường, không có hiện tượng khan hiếm hàng hóa.
 
Công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường
 
UBND các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường xây dựng kế hoạch và tăng cường kiểm tra dịp trước, trong và sau Tết, tập trung kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả; kiểm tra việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết; kiểm soát vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đối với nhóm hàng thực phẩm; kiểm tra hàng hóa tại các hội chợ, đặc biệt là việc truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm đối với hàng hoá sản xuất trong nước và hàng hoá nhập khẩu. Tại các thành phố lớn, UBND thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành tăng cường công tác thanh tra, giám sát đối với các đơn vị sản xuất, kinh doanh trên địa bàn từ đó hướng dẫn các đơn vị thực hiện đúng, đầy đủ quy định pháp luật, tạo điều kiện tốt cho lưu thông hàng hoá thông suốt, giá cả đảm bảo ổn định.
 
Tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa ở khu vực biên giới diễn biến phức tạp vào thời điểm cận Tết, chủ yếu các mặt hàng như: thuốc lá ngoại, đường cát, vải, hàng may mặc, rượu, hàng điện tử... Tuy nhiên, lực lượng chống buôn lậu ở địa bàn khu vực các tỉnh biên giới đã xây dựng kế hoạch phối hợp chặt chẽ, tăng cường tổ chức giám sát, kiểm tra tại các chốt thuộc khu vực biên giới, nên đã ngăn chặn có hiệu quả tình trạng hàng cấm, hàng nhập lậu qua biên giới. Qua báo cáo nhanh của lực lượng Quản lý thị trường, trong các ngày nghỉ Tết Nguyên đán Canh Tý, không phát hiện những diễn biến bất thường nổi cộm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
 
Về tình hình sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm: Trong dịp trước Tết Canh Tý tình hình có nhiều diễn biến phức tạp, tuy nhiên, các lực lượng chức năng, trong đó có lực lượng Quản lý thị trường đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý kịp thời các đối tượng vi phạm; đồng thời các lực lượng chức năng đã kết hợp làm tốt công tác tuyên truyền nên vấn đề về hàng giả, hàng kém chất lượng và vi phạm an toàn thực phẩm trong dịp Tết từng bước được hạn chế, đẩy lùi; tình hình an toàn thực phẩm trong thời gian nghỉ Tết Nguyên đán nhìn chung được đảm bảo, không có diễn biến phức tạp, nổi cộm.
 
Liên quan đến hoạt động ứng phó với dịch virus Corona, Tổng cục Quản lý thị trường đã rất nhanh chóng vào cuộc kiểm tra, xử lý việc găm hàng, lợi dụng dịch bệnh để bán khẩu trang giá cao. Công tác này được báo chí đánh giá cao về tính kịp thời và hiệu quả. Bên cạnh đó, Tổng cục Quản lý thị trường đã có công văn khẩn gửi các Cục Quản lý thị trường địa phương yêu cầu siết chặt kiểm tra, kiểm soát, đồng thời xử lý đối với các trường hợp lợi dụng dịch bệnh để tăng giá hàng hóa như mặt hàng khẩu trang, dung dịch sát khuẩn và các thiết bị y tế…
 
BT.
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại