Vụ bắt gần 800.000 chiếc khẩu trang xuất lậu tại Chi cục Hải quan quốc tế Nội Bài.
Đủ các chiêu trò cất giấu
 
Vừa qua, lượng lớn khẩu trang (nghi khẩu trang y tế) lên tới gần 800.000 chiếc, đã bị Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài kịp thời phát hiện, thu giữ trong chiều 31/3/2020, khi đang chuẩn bị làm thủ tục xuất khẩu.
 
Theo thông tin ban đầu, chủ sở hữu của số hàng trên là của 3 công ty trên địa bàn Hà Nội, mở tờ khai ngày 30/3/2020, hàng hóa khai báo trên tờ khai hải quan là thảm tập yoga bằng cao su; áo phông cho người lớn. Tuy nhiên, bằng các biện pháp nghiệp vụ, Hải quan sân bay quốc tế Nội Bài phát hiện nhiều dấu hiệu nghi vấn trong lô hàng xuất khẩu, do đó ngày 31/3, Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã ra các quyết định dừng đưa hàng qua khu vực giám sát do nghi ngờ vi phạm về khai báo hải quan đối với toàn bộ số hàng của 3 công ty trên và tiến hành kiểm tra thực tế 100% toàn bộ số hàng.
 
Theo Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, hành vi vi phạm của các đối tượng là khai báo sai so với thực tế kiểm tra. Hàng hóa xuất khẩu là mặt hàng có điều kiện quy định tại Quyết định 868/QĐ-BYT ngày 11/3/2020 của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết 20/NQ-CP ngày 28/2/2020 của Chính phủ về việc áp dụng chế độ cấp giấy phép xuất khẩu đối với mặt hàng khẩu trang y tế trong giai đoạn phòng, chống dịch Covid-19. Các đối tượng lợi dụng việc khai báo hàng hóa là các mặt hàng xuất khẩu thông thường không thuộc danh mục hàng hóa xuất khẩu có điều kiện nhằm trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan Hải quan.
 
Gần đây, mặc dù lực lượng 389 các tỉnh như Kiên Giang, An Giang, Long An, Tây Ninh, Bình Phước… đã tăng cường lực lượng kiểm ra và xử lý hàng hoá xuất nhập lậu qua biên giới Tây Nam nhưng hàng lậu vẫn bị tuồn qua biên giới với số lượng lớn, nhất là mặt hàng khẩu trang y tế.
 
Ngày 28/3, tại đường Hoàng Diệu, TP. Châu Đốc, tỉnh An Giang, Cục QLTT tỉnh An Giang đã kiểm ra và phát hiện lô hàng khẩu trang y tế 22.500 chiếc. Ông Huỳnh Ngọc Hồ - Phó Cục trưởng phụ trách Cục QLTT tỉnh An Giang - cho biết, tại thời điểm kiểm tra, lô hàng thuộc diện hàng vắng chủ và không có hóa đơn, chứng từ. Lô hàng bị tạm giữ là loại khẩu trang kháng khuẩn, nhãn hiệu Catipro loại 4 lớp, mỗi hộp 50 chiếc, do Công ty TNHH Cati, trụ sở tại thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương sản xuất và có khả năng lô hàng này đối tượng sẽ xuất lậu đi Campuchia.
 
Tại An Giang, các cơ quan chức năng gần đây liên tục bắt giữ nhiều vụ buôn lậu khẩu trang y tế qua Campuchia, bất chấp sự quản lý chặt của lực lượng chống buôn lậu. Cục Hải quan tỉnh An Giang vừa tổ chức bàn giao lô hàng 229.840 chiếc khẩu trang y tế cho Sở Y tế An Giang để phục vụ công tác phòng chống dịch Covid-19, số khẩu trang y tế này do lực lượng Hải quan tỉnh An Giang thu giữ từ các vụ buôn lậu qua Campuchia từ ngày 22/2 đến ngày 24/3/2020.
 
Đặc biệt, sau khi Campuchia đóng cửa khẩu biên giới đối với hành khách XNC, số lượng người nước ngoài qua lại biên giới không còn, tuy nhiên, tình trạng cất giấu khẩu trang để tuồn qua biên giới ngày càng phức tạp, khiến lực lượng Hải quan đang căng mình chống buôn lậu, nhất là mặt hàng khẩu trang xuất lậu.
 
Trên tuyến biên giới Đồng Tháp, cả cửa khẩu đường bộ và đường sông, các đối tượng lợi dụng cất giấu khẩu trang trên xe ô tô, trên ghe hòng vận chuyển trái phép sang Campuchia. Ngày 15/3, tại cửa khẩu biên giới Thường Phước, Chi cục Hải quan Thường Phước đã phát hiện, bắt giữ gần 250.000 chiếc khẩu trang được giấu trong thùng carton và bao PP vận chuyển bằng xe tải để xuất sang Campuchia. Theo khai nhận của lái xe, số khẩu trang nêu trên được chở thuê cho 2 chủ hàng tại TPHCM và An Giang để đưa sang Campuchia. Số khẩu trang này không khai báo hải quan, không có giấy phép chuyên ngành theo quy định. Hiện nay, sau khi chủ hàng đến thông tin, nhận hàng, Chi cục Hải quan cửa khẩu Thường Phước đã lập biên bản vi phạm, tạm giữ toàn bộ số khẩu trang, chuyển hồ sơ cho Cục Hải quan Đồng Tháp xử lý theo thẩm quyền.
 
Hiện nay, các đối tượng còn sử dụng phương tiện thô sơ để vận chuyển khẩu trang nhằm đánh lạc hướng cơ quan chức năng. Rạng sáng 23/3, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, tỉnh Long An phát hiện và bắt giữ một vụ vận chuyển trái phép 33.000 khẩu trang y tế xuất lậu tại khu vực cánh gà cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An. Số khẩu trang này được một người đàn ông dùng xe ba gác để vận chuyển. Khi phát hiện bị lực lượng chức năng truy đuổi, đối tượng đã bỏ lại hàng hóa và phương tiện "cao chạy xa bay".
 
Trước đó, ngày 13/3, tại Trạm kiểm soát liên ngành cửa khẩu Quốc tế Dinh Bà (Ấp Dinh Bà, xã Tân Hộ Cơ, huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp) lực lượng Hải quan và Biên phòng thực hiện kiểm tra giám sát tại cổng xuất, phát hiện hai bao tải khẩu trang được ngụy trang là quần áo để xuất lậu qua Campuchia.
 
Không chỉ lợi dụng đường bộ, các đối tượng còn lợi dụng đường sông để vận chuyển trái phép khẩu trang, ngày 22/3, Tổ công tác Đồn biên phòng Cửa khẩu quốc tế Thường Phước khi đang làm nhiệm vụ tuần tra trên sông Tiền (tại khu vực thuộc thủy phận ấp 1, xã Thường Phước 1, huyện Hồng Ngự), phát hiện 1 chiếc ghe chạy trên sông có dấu hiệu nghi vấn chứa hàng lậu nên đã yêu cầu dừng phương tiện để kiểm tra. Qua kiểm tra, Tổ công tác phát hiện trên ghe cất giấu 20 thùng (50.000 chiếc) khẩu trang y tế, loại 4 lớp.
 
Quyết liệt ngăn chặn
 
Để phục vụ công tác phòng chống dịch Covid -19 đạt hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các địa phương tăng cường sản xuất khẩu trang y tế, cung cấp đến từng người dân để sử dụng, đồng thời kiểm soát chặt tình trạng nâng giá bán quá mức, đầu cơ, thu gom, tổ chức buôn lậu qua biên giới và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm.
 

Một buổi làm việc của lãnh đạo Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia với Ban chỉ đạo 389 Hà Nội về triển khai công tác chống buôn lậu khẩu trang và thiết bị y tế. Ảnh: T.Trang.
 
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ông Đàm Thanh Thế - Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia - cho biết, lực lượng 389 các địa phương trên cả nước đã tăng cường công tác kiểm tra, xử lý hàng hoá xuất nhập lậu, đặt biệt là mặt hàng khẩu trang, nhất là khu vực biên giới Tây Nam. Tuy nhiên, theo ông Thế, trên biên giới Tây Nam, trong công tác quản lý địa bàn có lúc, có nơi còn lỏng lẻo. Việc phối hợp, trao đổi thông tin giữa các địa bàn, giữa lực lượng chức năng còn chưa kịp thời, vì thế hoạt động buôn lậu vẫn còn diễn biến phức tạp, chua đạt hiệu quả. Để đẩy lùi hàng hoá thẩm lậu qua biên giới, nhất là mặt hàng khẩu trang y tế, ông Đàm Thanh Thế yêu cầu lực lượng 389 các địa phương phải tăng cường công tác phối hợp, chia sẻ thông tin, lập chuyên án, điều tra kỹ các đường dây, ổ nhóm buôn lậu, bám sát địa bàn và cương quyết xử lý nghiêm các vụ việc vi phạm.
 
Bên cạnh đó, để kịp thời phát hiện, xử lý những hành vi vi phạm pháp luật, góp phần phòng chống dịch 2019 - nCoV hiệu quả, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cũng đã đề nghị Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 các bộ/ngành, địa phương thực hiện nhiều để nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu khẩu trang, thiết bị y tế trong mùa dịch như:
 
Tiếp tục tham mưu cho Trưởng Ban Chỉ đạo chỉ đạo các thành viên và cơ quan đơn vị chức năng chủ động nắm tình hình, tập trung lực lượng, phương tiện, biện pháp tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nói chung, tập trung vào các mặt hàng thiết bị vật tư y tế, phục vụ chống dịch bệnh 2019 - nCoV nói riêng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm như đầu cơ, găm hàng, vi phạm về giá, về chất lượng hàng hóa, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ...
 
Khuyến cáo các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh và người dân là những người tiêu dùng thông thái, thực hiện tốt đạo đức kinh doanh, chấp hành nghiêm các qui định pháp luật, phát hiện và tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật; tăng cường công tác tuyên truyền gương người tốt việc tốt, đồng thời thông báo kết quả xử lý các vi phạm nhằm răn đe, phòng ngừa.
 
Đặc biệt, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân về phòng chống dịch Covid-19, nhất là người dân sống gần đường mòn, lối mở tuyến biên giới.