Cán bộ Hải quan phối hợp kiểm tra thực tế hàng hóa xuất nhập khẩu
Trong năm 2019, Tổng cục Hải quan đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm đấu tranh chống gian lận, giả mạo xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa, xâm phạm quyền SHTT, chuyển tải bất hợp pháp. Trên cơ sở kiểm tra thực tế tình hình thực hiện tại một số Cục Hải quan các tỉnh, thành phố, Tổng cục Hải quan mới đây đã tiếp tục có những hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh, phòng chống các hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ.
 
Về việc khai tại ô mô tả hàng hóa trên tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu:
 
Qua kết quả kiểm tra, tại ô mô tả hàng hóa trên một số tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu, nhiều trường hợp người khai hải quan chưa khai chi tiết, rõ ràng, đầy đủ các tiêu chí như tên hàng, nhãn hiệu hàng hóa, quy cách phẩm chất, thông số kỹ thuật, thành phần cấu tạo, model, ký mã hiệu, đặc tính, công dụng của hàng hóa theo quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC) và hướng dẫn tại công văn số 5189/TCHQ-GSQL.
 
Tổng cục Hải quan đã yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc kiểm tra, hướng dẫn người khai hải quan thực hiện khai chi tiết, rõ ràng, đầy đủ các thông tin tại ô mô tả hàng hóa trên tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu theo đúng quy định; chấm dứt tình trạng người khai hải quan còn khai sơ sài, chưa đủ các thông tin tại ô mô tả hàng hóa trên tờ khai hải quan xuất khẩu, nhập khẩu gây khó khăn cho quá trình kiểm tra, giám sát, kiểm soát phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
 
Việc ghi kết quả kiểm tra trên Phiếu ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa:
 
Việc ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa trên Phiếu ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa của một số tờ khai xuất khẩu, tờ khai nhập khẩu chưa cụ thể về tên hàng, nhãn hiệu, cách thức ghi nhãn hàng hóa, còn ghi chung chung như ghi hàng nhập khẩu hoặc hàng hóa xuất khẩu đã kiểm tra đúng như khai báo của người khai hải quan...; việc ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa chưa cụ thể không đủ cơ sở để kết luận lô hàng có nhãn hay không có nhãn, nhãn thể hiện trên hàng hóa có đúng quy định hay không làm cơ sở để xử lý vi phạm.
 
Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc:
 
- Thực hiện kiểm tra, rà soát, yêu cầu công chức hải quan khi ghi nhận kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa trên Phiếu ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa phải ghi rõ tên hàng, số lượng hàng hóa được kiểm tra; cách thức ghi nhãn, ghi xuất xứ thể hiện trên hàng hóa, bao bì hàng hóa,...
 
- Thực hiện kiểm tra, đôn đốc việc ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa trên Phiếu ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa theo đúng quy định, hướng dẫn tại các Chi cục; trường hợp công chức hải quan tiếp tục tái phạm việc ghi kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa không đúng quy định, hướng dẫn thì thực hiện xử lý theo quy định.
 
Về một số hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ, ghi nhãn không đúng quy định:
 
Ngoài các hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ, ghi nhãn không đúng quy định, chuyển tải bất hợp pháp đã được nêu tại công văn số 5189/TCHQ-GSQL, qua kiểm tra Tổng cục Hải quan cũng phát hiện một số hành vi khác như sau:
 
- Có hiện tượng doanh nghiệp đăng ký tờ khai nhập khẩu tại một Chi cục Hải quan, xuất khẩu tại một Chi cục Hải quan khác với Chi cục Hải quan nhập khẩu để tránh việc phát hiện hàng hóa nhập khẩu không trải qua quá trình sản xuất, không đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy định hoặc hàng hóa nhập khẩu nguyên chiếc nhưng khi xuất khẩu ghi xuất xứ Việt Nam trên tờ khai hải quan, bao bì, hàng hóa xuất khẩu.
 
- Trộn lẫn hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu với hàng hóa được sản xuất trong nước để xuất khẩu nhưng trên tờ khai, bao bì, hàng hóa xuất khẩu ghi xuất xứ Việt Nam:
 
- Xuất khẩu hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu nhưng chỉ thực hiện công đoạn gia công, sản xuất, lắp ráp đơn giản, không đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy định:
 
- Nhập khẩu, xuất khẩu hàng hóa có mã số HS đầu vào và đầu ra trùng nhau hoặc vừa nhập khẩu hàng hóa là nguyên liệu/bán thành phẩm về để sản xuất hàng hóa xuất khẩu vừa nhập khẩu hàng hóa cùng loại với hàng hóa xuất khẩu hoặc ngoài việc xuất khẩu sản phẩm may mặc từ nguyên liệu nhập khẩu còn nhập khẩu nguyên liệu sản xuất hàng nội thất (ván ép, mặt đá, chậu rửa...).
 
- Nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài nhưng trên hàng hóa không thể hiện nhãn hiệu, xuất xứ hoặc nhãn mác gắn trên bao bì, hàng hóa nhập khẩu và hướng dẫn sử dụng được ghi bằng tiếng Việt:
 
Tổng cục Hải quan đã yêu cầu một số Cục Hải quan tỉnh, thành phố phụ trách địa bàn liên quan đến nội dung trên thực hiện, chỉ đạo đơn vị trực thuộc kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, kiểm soát chặt chẽ tại khâu làm thủ tục hải quan và xử lý vi phạm theo quy định (nếu có). Trường hợp vụ việc phức tạp cần điều tra, xác minh làm rõ thì chuyển vụ việc cho Cục Điều tra chống buôn lậu hoặc cơ quan có thẩm quyền đế thực hiện điều tra, xác minh, làm rõ hành vi vi phạm theo quy định. Phối hợp với đơn vị hải quan khác để trao đổi thông tin hoặc làm rõ các hành vi nghi vấn.
 
Ngoài ra, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc:
 
- Tiếp tục triển khai quyết liệt hướng dẫn tại công văn số 5189/TCHQ- GSQL, Kế hoạch số 441/KH-TCHQ, Chỉ thị số 7988/CT-TCHQ ngay 25/12/2019 của Tổng cục Hải quan. Thực hiện rà soát, xác định doanh nghiệp xuất nhập khẩu có kim ngạch XNK tăng đột biến, giao dịch bất thường để áp dụng các biện pháp kiểm tra, điều tra, xác minh làm rõ…
 
- Đối với các hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ, ghi nhãn không đúng quy định cần thực hiện kiểm tra, đối chiếu cụ thể thông tin về lô hàng tại hồ sơ hải quan, kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có) trong quá trình làm thủ tục hải quan, khi thực hiện thu thập thông tin về doanh nghiệp để kịp thời phát hiện các hành vi hoặc các dấu hiệu vi phạm để áp dụng biện pháp xử lý theo đúng quy định, hướng dẫn hiện hành.
 
-Tăng cường kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý để xác định doanh nghiệp có hoạt động gia công, lắp ráp, sản xuất hàng hóa xuất khẩu đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy định; đặc biệt chú trọng áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm tra, điều tra, xác minh làm rõ đối với doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện về sản xuất, lắp ráp, gia công công đoạn đơn giản, sau đó xuất khẩu sản phẩm không đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy định thì không được khai xuất xứ Việt Nam trên tờ khai xuất khẩu, bao bì/hàng hóa khi xuất khẩu mà yêu cầu phải thực hiện khai xuất xứ theo đúng nguồn gốc của hàng hóa nhập khẩu. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có hành vi khai không đúng nguồn gốc xuất xứ hàng hóa thì thực hiện xử lý vi phạm theo quy định.
 
- Thường xuyên thực hiện rà soát các tờ khai sửa đổi, bổ sung hiện đang ở trạng thái “đã đăng ký” nhưng chưa được phê duyệt để xác nhận hoàn thành thủ tục hải quan, trong đó đặc biệt lưu ý đối với các tờ khai hải quan khai sửa đổi, bổ sung do nộp bổ sung C/O để tránh trường hợp doanh nghiệp khai sửa đổi và nộp bổ sung C/O trong thời hạn quy định, nhưng cơ quan hải quan tiếp nhận, kiểm tra và phê duyệt sau thời hạn 30 ngày dẫn đến quá thời hạn quy định.
 
- Đối với hàng hóa đưa về bảo quản thực hiện theo đúng quy định, trong đó lưu ý việc theo dõi, hồi báo hàng hóa đã vận chuyển đến địa điểm bảo quản; kiểm tra địa điểm bảo quản hàng hóa trong trường hợp doanh nghiệp đưa về địa điểm bảo quản lần đầu; thường xuyên rà soát các lô hàng đã đưa về bảo quản quá 30 ngày nhưng chưa có kết quả kiểm tra đế thực hiện kiểm tra việc lưu giữ hàng hóa và xử lý theo quy định, đồng thời phối hợp với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành để xác minh, theo dõi các lô hàng quá thời hạn 30 ngày nhưng chưa có kết quả kiểm tra chuyên ngành.
 
- Việc hủy tờ khai hải quan thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục quy định, trong đó lưu ý việc kiểm tra, xác minh thông tin đối với các lô hàng nhập khẩu đã được phía Trung Quốc cấp C/O nhưng không có hàng hóa nhập khấu, trường hợp cần thiết thì thực hiện việc xác minh, trao đổi với cơ quan hải quan phía Trung Quốc để tìm hiểu quy trình cấp C/O (cấp trước hay sau thời điểm thực xuất khẩu) nhằm tránh trường hợp hàng hóa đã xuất khẩu khỏi lãnh thổ Trung Quốc nhưng không biết có nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam hay không.
 
- Thành lập bộ phận chuyên trách để thường xuyên tổ chức rà soát, kiểm tra, kiểm soát thông qua hệ thống xử lý dữ liệu hải quan điện tử theo Quy chế kiểm tra, kiểm soát nội bộ đối với việc thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, qua đó, kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh công tác nghiệp vụ tại các Chi cục Hải quan trực thuộc.
 
- Tổ chức triển khai các giải pháp đẩy nhanh thông quan nông, lâm, thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc theo chỉ đạo của Tổng cục Hải quan; chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh và phía Hải quan Trung Quốc kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc của các doanh nghiệp xuất khẩu; trường hợp vượt thẩm quyền thì báo cáo Tổng cục Hải quan hoặc UBND tỉnh, TP để có giải pháp xử lý kịp thời, tránh tình trạng ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.
 
- Thường xuyên tổ chức kiểm tra tình hình triển khai thực hiện các chỉ đạo, hướng dẫn của Tổng cục Hải quan tại các Chi cục Hải quan trực thuộc để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các công chức hải quan còn buông lỏng quản lý, chưa chú trọng công tác đấu tranh, phòng chống các hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ, ghi nhãn không đúng quy định, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, chuyển tải bất hợp pháp.